Nieuws: de actualiteit over leenrecht

Auteurs-petitie (coördinatie VEWA)

[27/10/98] [30/10/98] [9/2/99] [05/05/2000] [15/05/2000] [16/10/2000] [11/4/2001] [01/6/01] [6/2001] [26/9/2001]
[22/3/2002] [22/3/2002] [23/3/2002] [25/3/2002] [3/4/2002] [4/4/2002] [4/6/2002] [4/4/2002] [5/6/2002] [26/6/2002] [3/7/2002]
[14/1/2003] [30/1/2003] [17/2/2003] [30/4/2003] [18/10/2003] [20/10/2003] [10/12/2003] [21/1/2004] [29/1/2004] [30/1/2004]
[27/12/2005] [4/1/2006] [7/12/2007] [21/12/2007] [5/11/2009]

België veroordeeld wegens te late vergoeding auteurs

Het Hof van Beroep van Brussel heeft België veroordeeld omdat het pas sinds 2004 auteurs vergoedt voor het uitlenen van hun werk in openbare bibliotheken. Volgens een EU-Richtlijn uit 1992 had dit al op 1 juli 1994 moeten gebeuren.

Schadevergoeding
Ons land werd hiervoor in 2003 veroordeeld door het Europees Hof van Justitie. De eis tot schadevergoeding werd in 2001 ingediend door een aantal beheersvennootschappen van auteurs.
"Het Hof moet de precieze schade nog bepalen", zegt Roger Blanpain, voorzitter van de Vereniging van Educatieve en Wetenschappelijke Auteurs (VEWA). "Het aanvaardt een beperkte verjaringstermijn zodat er niet voor tien, maar slechts voor zeven jaar een schadevergoeding moet worden betaald. Op basis van de vergoedingen voorzien in het Leenrecht-KB van 2004 - met name 1 euro per jaar per volwassene en 0,5 euro per minderjarige die in een bibliotheek is ingeschreven - ramen wij de schadevergoeding op minstens 15 a 20 miljoen euro."

Bedragen te laag
VEWA heeft ook nog een procedure lopen bij de raad van state tegen het KB omdat het de bedragen veel te laag vindt en niet akkoord gaat met het feit dat er geen vergoeding voorzien is voor het uitlenen van werken in bibliotheken van onderwijs- en onderzoeksinstellingen. In zijn advies geeft de auditeur de klagers op het eerste punt gelijk. Eind 2007 pleitte het Forum Leenrecht, dat de beheersvennootschappen van auteurs groepeert, voor het optrekken van de bedragen tot 9 euro voor een volwassene en 4,5 euro voor een minderjarige.

[Bron: De Standaard]

[Terug naar boven]

Pleidooi voor 'billijk leenrecht'

Het Forum Leenrecht, dat auteurs en beheersvennootschappen samenbrengt, pleit voor een betere vergoeding van de auteurs en andere rechthebbenden.

Het Forum Leenrecht, waar ook de Vlaamse Auteursvereniging (VAV) deel van uitmaakt, wil een betere leenrechtvergoeding voor auteurs uit de brand slepen. Daarnaast vindt het Forum dat de definitie van leenrecht en het toepassingsveld ervan te beperkt zijn.
Momenteel betaalt de overheid 1 euro per jaar per volwassene die in een bibliotheek is ingeschreven en een halve euro per minderjarige. Het Forum wil dat deze bedragen tot 9 euro en 4,5 euro opgetrokken worden.
Johan Verminnen, gedelegeerd bestuurder van de Belgische auteursrechtenvereniging Sabam, en professor emeritus Roger Blanpain, de voorzitter van Reprobel, hebben deze eisen vandaag in Brussel bekendgemaakt. Reprobel int en verdeelt de kopieer- en leenrechten. Het is een vennootschap die 15 beheersvennootschappen van auteurs en uitgevers vertegenwoordigt.

[Bron: VRTnieuws.net]

[Terug naar boven]

Leenrecht voor 2005 kan verdeeld worden

De Vlaamse Gemeenschap heeft deze week het leenrecht voor 2005 uitbetaald aan Reprobel. Die instelling zal het bedrag nu verdelen over auteurs, uitgevers, producenten van audiovisuele media en andere kunstenaars.

Het leenrecht wordt in België niet betaald door de gebruikers van bibliotheken, die de boeken en audiovisuele producten effectief ontlenen, maar door de drie gemeenschappen: de Vlaamse, Franstalige en Duitse gemeenschap. Die keren een bepaald bedrag uit aan Reprobel. Via de verschillende beheersvennootschappen moet dat geld vervolgens verdeeld worden.Vijftien procent gaat naar audiovisuele media; van de resterende 85 procent is 70 procent bestemd voor de auteurs, 30 procent voor de uitgevers.

De gemeenschappen hebben een akkoord met Reprobel voor de periode 2004-2006. Deze week heeft de Vlaamse Gemeenschap als laatste haar aandeel van het leenrecht uitbetaald. Goedele De Cock, communicatiemedewerkster van Vlaams minister Bert Anciaux, meldt: ‘De met Reprobel afgesloten overeenkomst slaat op de eerste drie referentiejaren, met name de kalenderjaren 2004, 2005 en 2006, aan te rekenen op de Vlaamse begroting van respectief 2006, 2007 en 2008. Dit betekent dat het bedrag dat in 2007 werd uitbetaald slaat op het referentiejaar 2005. Dat is dus gebeurd. We zitten met andere woorden op schema.'

Bij Reprobel wordt bevestigd dat de Vlaamse Gemeenschap inderdaad deze week betaald heeft. De verdeling kan dus beginnen. Reden voor een concert met champagnekurken is er echter niet: in 2004 was er in totaal € 1.200.000 beschikbaar voor alle rechthebbenden. In de praktijk is dat voor de auteur een pak minder dan in (bijvoorbeeld) Nederland.

De publieke discussie over de werking van beheersvennootschappen zoals Sabam en Sofam is intussen nog niet ten einde. De organisatie Kunstenloket organiseert op 18 december een debat over deze organisaties, die (als beheerders van auteurs-, reprografie- en leenrechten) de objectieve bondgenoten van kunstenaars zouden moeten zijn, maar regelmatig door die kunstenaars worden aangevallen. De Vlaamse Auteursvereniging meldt op haar website dat ze het debat zal bijwonen en ‘met scherpe aandacht volgen'.

Voor alle duidelijkheid: de beheersvennootschappen zijn niet verantwoordelijk voor de hoogte van het leenrecht dat de drie Belgische gemeenschappen uitkeren. (Mark Cloostermans)

[Bron: Boekblad]

[Terug naar boven]

Leenrecht sukkelt voort

België stevent op een nieuwe veroordeling van het Europees Hof van Justitie af, als het leenrecht straks eindelijk wordt uitbetaald.

De beheersvennootschap Reprobel gaat dit jaar leenrecht betalen aan de Vlaamse auteurs. Hoera? Welnee, want de saga van het leenrecht sleept nu al zo lang aan, het koninklijk besluit van 25 april 2004 rammelt zo en de vergoeding die het Vlaams ministerie van Cultuur uit de brand heeft kunnen slepen is zo laag, dat een happy end nog niet in zicht is. Als de auteurs maar een paar schamele euro's krijgen, is de kans immers niet gering dat België nog eens wordt veroordeeld door het Europees Hof van Justitie: het leenrecht moet immers een ,,billijke'' vergoeding zijn, geen symbolische.

Het Belgische leenrecht had er in 1994 moeten zijn. België keurde in dat jaar een wet op ,,auteursrechten en naburige rechten'' goed, maar liet na in koninklijke besluiten te voorzien zodat die wet ook kon worden uitgevoerd. Opeenvolgende regeringen treuzelden zo lang, dat de auteurs ten slotte naar Europa stapten en in 2003 gelijk kregen: als ons land in april 2004 geen leenrecht had, zou België een dwangsom van 5.000 tot 30.000 euro per dag moeten betalen.

Het ministerie van Economie, toen nog onder leiding van Fientje Moerman (VLD), stoomde op de valreep nog een KB klaar. Per volwassen lid van een bibliotheek zou er één euro in de pot gaan, een halve euro voor een minderjarige. Is een Vlaming lid van meerdere bibliotheken, dan gaat er nog steeds maar één euro in de pot. Veel minder dan de vijf euro en drie euro waarover tot dan toe met de auteurs was gesproken: meteen slonk het beschikbare budget van 25 miljoen naar 1,8 miljoen.

Hoe een en ander concreet moest worden geregeld, werd trouwens in het KB niet gezegd. Een praktisch probleempje als voorbeeld: Vlaamse bibliotheken hebben helemaal geen lijsten van meerderjarige en minderjarige leden, wel lijsten van min-veertienjarigen en plus-veertienjarigen.

En dan was er nog een niet onbelangrijke principekwestie. De ministers van Cultuur hebben de bibliotheken altijd beschouwd als het speerpunt in hun leesbevorderingsbeleid. Vlaamse bibliotheken zijn gratis. De leden laten betalen, zelfs om de auteurs te vergoeden waarvan ze de werken meenemen, was zelfs niet bespreekbaar.

Geen nood: het KB voorzag in de mogelijkheid dat de gemeenschappen het leenrecht betalen in plaats van de bibliotheekbezoekers. Vandaar ook de bescheidener bijdragen per bibliotheekbezoeker, wellicht. Nu werd in december bekendgemaakt dat Reprobel van het ministerie van Cultuur een miljoen krijgt voor het referentiejaar 2004. Voor 2005 zal er 1,15 miljoen ter beschikking worden gesteld, voor 2006 1,3 miljoen. Een stuk minder dan de eenmalige leensubsidie die minister van Cultuur Van Grembergen in 2003 uittrok: die bedroeg 2,7 miljoen.

,,Het is een aanfluiting'', zegt professor Roger Blanpain, die met de Vereniging van Educatieve en Wetenschappelijke Auteurs (VEWA) vorig jaar al de nietigverklaring van het KB vroeg bij de Raad van State, en ook vroeg dat het Europees Hof van Justitie zich over een paar inhoudelijke punten zou uitspreken. ,,Stel nog dat de werkingskosten van Reprobel nul procent bedragen. Uit de recente studie Ontleend en ontleed van het Vlaams Centrum voor Openbare Bibliotheken leer ik dat twintig procent van de uitleningen cd's en dvd's zijn. Twintig procent gaat dus naar Auvibel, de beheersvennootschap die de auteurs van die dragers uitbetaalt. Nog eens twintig procent, minstens, moet je opzijzetten voor de buitenlandse auteurs. Blijft zeshonderdduizend euro voor de Vlaamse publicaties: daarvan gaat dertig procent naar de uitgevers en zeventig procent naar de auteur. Van de uitgeleende boeken is twintig procent educatief, dus van de auteurs van VEWA, maar ik heb ook nog kosten om de leden te vergoeden. Hoeveel zal er nog overblijven per lid?''

De problemen zitten volgens Blanpain al in het KB. ,,Wie die tekst geschreven heeft, zou bij mij als student gebuisd worden, zoveel hiaten zitten erin.'' Maar ook de federale structuur van ons land veroorzaakt problemen. ,,De Franstalige gemeenschap blokkeert dit dossier nu al meer dan tien jaar. Voor 2004 hebben ze nu 352.00 euro uitgetrokken: een schijntje.''

,,Het is een complex dossier'', bevestigt Jan Denolf, de adviseur van Vlaams minister van Cultuur Bert Anciaux (Spirit). ,,Wij kunnen wel vraagtekens zetten bij de inhoud van dat KB, maar dat is federale materie. De Vlaamse gemeenschap heeft ervoor gekozen om zo goed mogelijk mee te werken aan de uitvoering ervan. We hadden het aan de bibliotheken kunnen overlaten om dat geld te innen, maar dat strookt niet met het leesbevorderingsbeleid dat we hier altijd hebben gevoerd. Bovendien zou de werklast voor de bibliotheken onvoorstelbaar worden.''

Nu de Vlaamse Gemeenschap het geld zelf aan Reprobel betaalt, valt die last weg voor de bibliotheken - die nog steeds uitleencijfers zullen moeten bezorgen aan Reprobel - en hoeft Reprobel alleen de herverdeling te verzorgen, wat de kosten drukt. ,,Zelfs als je het correct mathematisch wil doen, is het een onmogelijke opdracht'', geeft Denolf toe.

Van onze redactrice Inge Schelstraete

[Terug naar boven]

Reprobel betaalt leenrecht

De Vlaamse minister van Cultuur Anciaux heeft de beheersvennootschap Reprobel aangesteld om drie jaar lang het leenrecht te innen en uit te betalen. Het besluit van Anciaux komt er meer dan anderhalf jaar na de goedkeuring van het Koninklijk Besluit van 25 april 2004. Dat besluit kwam er op de valreep, nadat de Europese Unie had beslist dat ons land elke dag een dwangsom van 5.000 euro zou moeten betalen als er in april 2004 geen leenrechtvergoeding was.
(isg)

[Terug naar boven]

AUTEURSRECHTEN VOOR OPENBARE UITLENING

(2004-01-30)
Persbericht van de Ministerraad
Op voorstel van mevrouw Fientje Moerman, Minister van Economie, keurde de Ministerraad een ontwerp van koninklijk besluit goed rond de vergoedingsrechten voor openbare uitlening van de auteurs, vertolkende of uitvoerende kunstenaars, producenten van fonogrammen en producenten van eerste vastleggingen van films.

Het gaat er om een Europese richtlijn (*) betreffende het verhuurrecht en het uitleenrecht verder om te zetten in Belgisch recht. Deze richtlijn werd immers reeds omgezet in 1994 (**) maar er ontbrak nog een koninklijk besluit dat de bedragen van de leenrechtvergoeding vastlegt om ze in de werkelijkheid te kunnen toepassen.

Het ontwerp legt de bedragen van de leenrechtvergoeding vast op 1 euro per volwassen lener en op 0,50 euro per minderjarige lener. Ook bepaalt het de categorieën van instellingen die vrijgesteld worden van de verplichting een vergoeding te betalen. Het gaat hier onder meer om de onderwijsinstellingen, de wetenschappelijke instellingen en de zorginstellingen.

Het ontwerp voorziet tevens in de mogelijkheid voor de Gemeenschappen en de verenigingen voor het bibliotheekwezen om van de derdebetalersregeling gebruik te maken. Zij kunnen beslissen de vergoedingen geheel of gedeeltelijk op zich te nemen voor rekening van de instellingen die onder hun bevoegdheid vallen.

Tot slot worden in dit ontwerp tevens de modaliteiten van de aangifte en controle vastgelegd. Deze bepalingen zijn geïnspireerd op de reglementering inzake reprografie.

(*) richtlijn 92/100/EEG van de Raad van 19 november 1992
(**) de wet van 30 juni 1994 betreffende het auteursrecht en de naburige rechten

Kabinet van de Minister van Economie, Energie, Buitenlandse Handel en Wetenschapsbeleid
Brederodestraat 9
1000 Brussel
Mevrouw Cathy Buggenhout
Tel.: 02/213.09.17
Fax : 02/213.09.22
cathy.buggenhout@kab.moerman.fed.be

De Algemene Directie Externe Communicatie Kanselarij van de Eerste Minister kan u bereiken op het volgende adres: cmr@premier.fed.be

[Terug naar boven]

Auteurs eisen betere regeling voor leenrecht

(isg)
BRUSSEL - De Belgische auteurs en uitgeverijen willen dat de regering haar huiswerk overdoet en een beter koninklijk besluit over het leenrecht ontwerpt. Desnoods dwingen ze dat via juridische weg af, lieten ze gisteren op een persconferentie weten.

Over vier punten maken ze zich bijzonder boos. Ze worden met een schijntje van 3 eurocent per ontlening afgescheept. Ze krijgen niets als boeken in de bibliotheek worden geconsulteerd. Zo worden schrijvers van naslagwerken en journalisten gediscrimineerd. Net als schrijvers van wetenschappelijke werken, want die staan meestal in niet-openbare bibliotheken waar geen leenrecht geldt. Ze vragen zich af waarom in het kb wordt besloten de sperperiode voor cd's en video's in te korten tot twee maanden.
Om die redenen vermoeden ze dat de zeven-haastenwet over het leenrecht door Europa aan flarden zal worden geschoten. Maar desnoods vechten ze het kb via juridische weg aan tot ze het inkomen krijgen waar ze volgens Europa sinds 1994 recht op hebben.
De vergoeding die wordt voorgesteld, is uiteraard de eerste twistappel. Roger Blanpain vindt dat het kb strijdig is met het Europese recht, omdat daar sprake is van een ,,billijke'' vergoeding. In onderhandelingen met premier Guy Verhofstadt was altijd uitgegaan van een bijdrage van vijf euro per lid van een bibliotheek, drie euro voor kinderen. Dit zou een bedrag bijeenbrengen van 25 miljoen euro per jaar, niet de 1,8 miljoen euro die nu te nemen of te laten is. 25 miljoen euro compenseert volgens Blanpain de helft van het inkomen dat auteurs verliezen als hun boeken niet worden verkocht maar in bibliotheken staan. Daar kunnen auteurs en uitgeverijen mee leven, want ze willen uiteraard veel gelezen worden.
In een geschil tussen de Nederlandse Stichting ter Exploitatie van Naburige Rechten (Sena) en de NOS heeft de Europese advocaat-generaal Tizzano vorig jaar trouwens beslist dat de leenvergoeding geen symbolische vergoeding mag zijn, maar als een loon voor arbeid moet worden beschouwd. Alain Guillaume, de journalist die zich al jaren over auteurs- en leenrecht buigt en de Journalisten Auteursrechten Maatschappij vertegenwoordigt, vatte het krachtig samen: ,,Van het leenrecht dat vrijdag waarschijnlijk wordt goedgekeurd, zullen sommige auteurs eens een parkeerbeurt kunnen betalen. Andere een halve parkeerbeurt. De journalisten, misschien. Wel, deze tarieven zijn beledigend: ik hoef de parkeerbon van Verhofstadt niet.''
Guillaume kaartte ook een tweede hiaat in de wet aan. Er is geen vergoeding bepaald voor werken die niet worden geleend uit de bibliotheek, maar ter plekke worden geconsulteerd. Dat houdt een discriminatie in voor de auteurs van naslagwerken en de journalisten: hun teksten worden ter plaatse gelezen en gekopieerd, wat niet wordt vergoed. Ook auteurs van wetenschappelijke werken worden gediscrimineerd ten opzichte van literaire collega's. Hun werk staat in bibliotheken van (hoge)scholen, universiteiten of wetenschappelijke instellingen. Dat zijn geen openbare bibliotheken, dus geldt daar geen leenrecht. Overigens bepaalt het kb dat er een lijst van bibliotheken kan komen die van leenrecht zijn vrijgesteld, maar het hoeft niet. Geen kabinet kon gisteren laten weten of die lijst er komt en hoe lang ze zal zijn.
Een vierde struikelpunt betreft de sperperiode voor audiovisuele werken. Die mochten pas in de bibliotheek worden opgenomen als ze al een halfjaar te koop waren; die sperperiode wordt nu ingekort tot twee maanden. Maar cd's, dvd's en video's verkopen het meest in het eerste halfjaar dat ze uit zijn. ,,Dit is de doodslag voor een sector die al noodlijdend is'', zei Marcel Heymans van Ifpi, de belangenvereniging van de muziekindustrie. ,,Onbegrijpelijk van een regering die voortdurend de mond vol heeft van werkgelegenheid, want dit kost honderden banen.''
,,De regering begrijpt niet hoe hoog het water in sommige sectoren staat'', merkte de schrijfster Monika Van Paemel op. Of Europa het kb aanvaardt, is voor de auteurs dan ook maar de vraag.
Copyright | De Standaard Online 2004

[Terug naar boven]

Auteurs betaald voor ontleningen

Auteurs voelen zich beledigd door lage bedragen

Van onze redacteur Karel Verhoeven
BRUSSEL - Auteurs krijgen nog dit jaar een vergoeding voor hun boeken die in openbare bibliotheken ontleend worden. Elke bibliotheekbezoeker draagt daarvoor 1 euro bij, een minderjarige een halve euro. De minister van Economie Fientje Moerman heeft dat geregeld in een koninklijk besluit over het zogeheten leenrecht. Wettelijk gezien moeten de bibliotheekbezoekers dat leenrecht zelf betalen, maar de gemeenschappen doen dat in hun plaats als een soort leessubsidie.

ALLE auteurs en uitvoerders van wie boeken, cd's of dvd's worden uitgeleend, krijgen samen een vergoeding van 1,9 miljoen euro per jaar. Een speciale beheersvennootschap zal hun rechten innen en verdelen. Hoe vaker hun werk wordt uitgeleend, hoe meer ze krijgen uit de pot. Wetenschappelijke auteurs en auteurs van schoolboeken vallen de facto uit de boot, want onder meer gebruikers van bibliotheken in scholen, universiteiten en ziekenhuizen moeten geen leenrecht betalen. Het leenrecht geldt alleen voor openbare bibliotheken.
De auteurs bereikten veel minder dan waarvoor ze pleitten. Roger Blanpain, aanvoerder van de jarenlange juridische en politieke strijd voor het leenrecht, steunde met de andere auteursverenigingen een eis voor 5 euro per bezoeker per jaar in alle bibliotheken.
In een eerste reactie zei Blanpain gisteren dat het compromis van Fientje Moerman "belachelijke bedragen voorstelt, die beledigend zijn voor de auteurs". Ook Monica Van Paemel, al decennia voorvechtster voor de rechten van auteurs, vindt 1 euro per bezoeker per jaar "niet acceptabel". "Dit lijkt me een overeenkomst die is afgekocht op de kap van de auteurs."
De minister van Economie Fientje Moerman riep gisteravond inderhaast een persconferentie bijeen om het akkoord aan te kondigen. Definitief is het nog niet, pas volgende week legt ze het voor op de ministerraad. Maar dat er een akkoord is tussen Vlaamse en Franstalige gemeenschappen over het leenrecht, is op zich al nieuws. Tweespalt heeft het dossier meer dan tien jaar laten verzanden.
Een akkoord was dringend. De Europese commissie dreigde met een dwangsom van 5.000 tot 30.000 euro per dag als België de auteursrechtenvergoeding van het leenrecht niet toepaste. De auteurs hadden daarover met succes een zaak aangespannen bij het Europees hof in Luxemburg. Eind oktober kreeg België een ultimatum van de Euorpese commissie. Binnen de zes maanden moest het leenrecht geregeld zijn, op straffe van een dwangsom.
België moest al in het begin van de jaren negentig de Europese verordeningen over auteursrecht regelen. In 1994 kwam de wet op de auteursrechten er, maar de noodzakelijke Koninklijke Besluiten over het leenrecht bleven in de kast.
Vooral de Franstalige partijen lagen dwars. Zij vonden het onhaalbaar dat de bibliotheekbezoekers zouden betalen voor het leenrecht, en de Franstalige gemeenschap had niet het geld om het voor hen te doen. In afwachting van een federale regeling keerde de Vlaamse overheid de voorbije jaren al een leensubsidie uit aan Vlaamse schrijvers voor in totaal 2,5 miljoen euro per jaar.
Moerman ontkent dat het akkoord slechts een mager compromis is. Volgens haar berekeningen doet België het met een halve tot 1 euro per bibliotheekbezoeker niet zo slecht in vergelijking met veel andere Europese landen. Zij komt uit bij een vergoeding van gemiddeld 1,28 euro per bibliotheekbezoeker in de meeste Europese landen. Maar over die cijfers is niet iedereen het eens. De Vlaamse auteurs kijken vooral naar Nederland. Daar krijgen ze volgens Blanpain 3,32 euro per lezer per jaar, Moerman citeerde 2,28 euro per jaar, hoe dan ook veel meer dan in België. Veel Vlaamse auteurs ontvangen al jaren uitkeringen voor ontleningen in Nederlandse bibliotheken. "Blijven we dan het verarmde broertje van Nederland", vraagt Van Paemel zich af.
"Dit is geen minimale regeling, het is wel de best haalbare", verdedigde Moerman. "De gemeenschappen zijn bevoegd voor cultuur. Als ze de auteurs meer willen geven, kunnen ze dat doen met leensubsidies." Dat holt het leenrecht meteen uit, reageerde Van Paemel. "Een vergoeding voor auteursrechten is geen gunst, het is een recht. Het is zeer onprettig om bedelend je hand te moeten uitsteken terwijl je hard en goed werkt."
Het auteursrecht is voor de auteurs geen schnabbel. De leensubsidie kwam neer op een "zeer goed verdiende dertiende maand", zei Van Paemel.
In het compromis staat niets over het geld dat de auteurs de voorbije tien jaar zijn misgelopen. De auteurs hebben de Belgische staat gedagvaard en eisen liefst 75 miljoen euro achterstallige betalingen terug. "We wachten de uitspraak van de rechtbank daarover af", zei Moerman. "Men mag dit akkoord afschieten, maar dan ga ik niet opdraaien voor de dwangsom.

Copyright | De Standaard Online 2004

[Terug naar boven]

Leenvergoeding: auteursverenigingen gaan in beroep

De Belgische staat moet geen 75 miljoen euro schadevergoeding betalen aan de auteursverenigingen ten gevolge van het uitblijven van een regeling inzake leenrecht.

Zo vonniste onlangs de Brusselse rechtbank van eerste aanleg. De rechter gaf weliswaar toe dat het leenrecht in ons land dode letter is gebleven maar beweert niet te weten hoe het geld verdeeld zal worden tussen de beheersvennootschappen van auteurs, die educatieve en wetenschappelijke auteurs, dichters, journalisten, fotografen, romanciers en dergelijke vertegenwoordigen. “Deze uitspraak komt neer op rechtsweigering”, stelt professor Roger Blanpain, voorzitter van het Forum Leenrecht, ferm. “Het is erg gesteld met de rechtsstaat in ons land. De betrokken beheersvennootschappen gaan dan ook in beroep.” In oktober veroordeelde het Europees Hof ons land nochtans wegens het uitblijven van een regeling inzake leenrecht, waarbij elke auteur geld krijgt elke keer wanneer van hem een boek ontleend wordt. Volgens een Europese richtlijn is zo’n leenvergoeding namelijk al bijna tien jaar verplicht. “Jaarlijks lijden de auteurs in ons land miljoenen euro’s schade omdat de overheid verzuimt haar plicht te doen. De federale regering zegt al jaren dat ze aan een regeling werkt, maar tot op heden is die er niet”, aldus Blanpain, die de uitspraak van de rechter “grotesk” noemt.
Geen enkele tegenpartij, de Belgische staat incluis, heeft het argument van een ontbrekende verdeelsleutel ingeroepen. “De rechter doet dit op eigen houtje om zich eenvoudig van de zaak af te maken.
Hij diende toch te weten dat de beheersvennootschappen van auteurs door de bevoegde minister (Fientje Moerman (VLD), WD) erkend zijn om auteursgelden te innen en te verdelen en wel volgens barema’s die door de overheid worden goedgekeurd.” De voornaamste struikelsteen bij de invoering van het leenrecht is de federale status van ons land. Bibliotheken behoren tot de bevoegdheden van de gemeenschapsministeries van Onderwijs en Cultuur, terwijl het leenrecht onder de bevoegdheid van de federale minister van Economie valt. In afwachting en enigszins ter compensatie van de invoering van het leenrecht zal de Vlaamse Gemeenschap nog dit jaar eenmalig 2,3 miljoen euro zogenaamde ‘leensubsidies’ uitkeren (DM 28/11). Die komt echter slechts een selectie literaire auteurs ten goede. Wetenschappelijke auteurs en alle andere schrijvers die recht hebben op een leenvergoeding vallen uit de boot. (WD)

Beroep tegen vonnis leenrecht

BRUSSEL -- De vennootschappen die de rechten innen voor auteurs, zijn ,,onthutst en verontwaardigd'' door het vonnis van de rechtbank in eerste aanleg in Brussel. Ze hadden een vergoeding gevraagd voor de schade die de auteurs lijden omdat in ons land geen leenvergoeding bestaat, maar de rechter wees dat af. De vennootschappen voeren een jarenlange strijd opdat België de Europese regelgeving zou overnemen.

België maakte al in 1994 een wet die het leenrecht regelt, een recht waardoor auteurs een vergoeding krijgen voor de 65 miljoen boeken die elk jaar in de openbare bibliotheken worden ontleend. De wet bleef dode letter, want er kwamen geen uitvoeringsbesluiten.
Roger Blanpain is de voorzitter van het Forum Leenrecht, de groepering die in beroep gaat. Hij vindt de argumentatie van de rechter bedenkelijk. ,,De rechter weigert een vergoeding toe te kennen omdat hij niet weet hoe dat geld verdeeld zal worden tussen de vennootschappen. Dat is grotesk. Het is bekend dat daar barema's voor zijn die door de overheid zijn goedgekeurd.''
Het Forum Leenrecht stelt zijn hoop op de Europese Commissie. In oktober is ons land veroordeeld om de wetgeving onvoorwaardelijk in te voeren. Blanpain: ,,België heeft zes maanden gekregen om zich in regel te stellen. Wij hopen dat eventuele dwangsommen van Europa daar kunnen bij helpen.'' (gse)

[Terug naar boven]

Leenrecht: Europa veroordeelt België

België krijgt 6 maanden de tijd om oplossingen te zoeken

Het Europese Hof van Justitie heeft op donderdag 16 oktober de Belgische Staat integraal veroordeeld omdat ze de Europese richtlijn ivm. leenrecht wel heeft omgezet in haar federale auteurswet van 1994, maar niet uitvoert. Als bijlage vindt u de volledige tekst. Dat auteurs nog steeds geen vergoeding krijgen, is de basismotivatie van de veroordeling.

Deze uitspraak stemt voor het eerst in lange tijd opnieuw tot hoop: al meer dan 9 jaar worden auteurs niet vergoed voor de exploitatie van hun werk in privé en openbare bibliotheken. Al meer dan 9 jaar zoeken SACD en Scam naar een oplossing om auteurs én gebruikers toe te laten op een respectvolle, correcte manier met elkaar in contact te komen. Sinds 2 jaar zijn we coordinator van het Forum Leenrecht - een open vereniging van auteurs die vorig jaar zeer hoopgevende gesprekken voerde met Eerste minister Guy Verhofstadt.
Helaas zorgde de principiële weigering van de Franse Gemeenschap dat het dossier geblokkeerd bleef. We hopen dat de uitspraak van vandaag recht herstelt en gesprekken mogelijk maakt met de diverse overheidsinstanties. SACD, Scam en VEWA nemen daarbij opnieuw het initiatief: op 4 november a.s. vanaf 14 uur worden alle vertegenwoordigers van auteurs uitgenodigd op een nieuwe vergadering van het Forum Leenrecht om volgende stappen voor te bereiden (afspraak in het Auteurshuis, Koninklijke Prinsstraat 87, 1050 Brussel).

Hilde De Visscher
SACD/Scam
(internationale auteursverenigingen die de auteursrechten van 50.000 auteurs verdedigen, beschermen, innen en verdelen)
[Bijlage: Arrest van het Hof van Justitie 16 oktober 2003]

[Terug naar boven]

Europees hof veroordeelt België over leenrecht

BRUSSEL - België is door het Europese Hof in Luxemburg veroordeeld omdat de federale overheid het nalaat om een regeling te treffen inzake het leenrecht. De Europese commissie heeft elf jaar geleden een richtlijn uitgevaardigd dat auteurs moeten worden vergoed telkens als een van hun boeken wordt uitgeleend. Ondanks een nieuwe auteurswet, paste België het leenrecht nooit toe, vooral omdat de Franse gemeenschap dwarsligt.

Het leenrecht is een van die hardnekkige federale cultuurdossiers die maar niet opgelost raken. Ook de grote overlegronde die de eerste minister, Guy Verhofstadt, vorig jaar belegde, stierf een stille dood. De auteursverenigingen zijn het wachten beu en begonnen met een juridisch offensief voor verschillende rechtbanken. Dat levert nu een eerste resultaat op.

Het Europese hof heeft alle argumenten van de Belgische staat van tafel geveegd, zegt Roger Blanpain, de voorzitter van het Forum Leenrecht en een groot voorvechter van het dossier. België krijgt van de Europese commissie zes maanden de tijd om een billijke regeling uit te werken. Onderneemt de federale overheid niets, dan trekt de Commissie op aansturen van de auteurs opnieuw naar de rechtbank om een zware dwangsom te eisen.

Intussen hebben de auteurs ook nog een zaak voor de Brusselse rechtbank van eerste aanleg lopen. Voor die rechtbank eisen ze 75 miljoen euro plus interesten voor alle auteursrechten die ze de voorbije jaren misliepen. De zaak is gepleit en Blanpain verwacht de uitspraak eind deze maand.

,,De Brusselse zaak gaat over het verleden, de Europese over de toekomst'', zegt Blanpain. Dertien auteurs die hun boeken niet meer wilden laten uitlenen in de Hoofdstedelijke Openbare Bibliotheek van Brussel, haalden eerder dit jaar voor een andere Brusselse rechtbank bakzeil.

Elk jaar worden ongeveer honderd miljoen boeken ontleend. Het leenrecht zou de auteurs minstens 25 miljoen euro opleveren. De auteursverenigingen stellen voor om volwassen bibliotheekbezoekers vijf euro per jaar te laten betalen, jongeren twee euro. Maar de Vlaamse en Franse gemeenschappen willen de bibliotheken zo gratis mogelijk houden.

Helaas heeft de Franse gemeenschap geen geld om de kool en de geit te sparen en dus zelf te betalen voor het leenrecht. De Vlaamse minister van Cultuur kan dat wel. Als een soort voorschot op het echte leenrecht kregen Vlaamse literaire auteurs en illustratoren vorig jaar een eenmalige leensubsidie van 2,5 miljoen euro.

,,Deze veroordeling weegt zeer zwaar'', zegt Blanpain. ,,Wij verwachten nu een uitnodiging van de minister van Economische Zaken en van de eerste minister voor een degelijke regeling. Ik vind het onvoorstelbaar dat men de auteurs negen jaar heeft verwaarloosd.''

18/10/2003 (kgv)

[De Standaard 18/10/2003]

[Terug naar boven]

Leenrecht: onaanvaardbaar voorstel tot KB

Maandagmiddag hebben we vernomen dat het ministerie van Economie een voorstel tot KB ter advisering heeft voorgelegd aan de beide Gemeenschappen, met de bedoeling nog voor de verkiezingen een KB ingang te laten vinden. Helaas is in dat KB voorzien dat openbare bibliotheken worden uitgesloten uit de leenrechtregeling. Het spreekt dus voor zich dat dit voorstel onaanvaardbaar is voor het platform.
De Franse Gemeenschap komt deze namiddag samen in een Ministerraad om haar advies te geven over de kwestie, en we hebben eveneens maandag vernomen dat in haar advies nog meer uitzonderingen staan vermeld. Het sprak dus voor zich dat wij in de hoogste nood hebben gereageerd, in overeenstemming met professor Blanpain, voorzitter van het platform. Ik stuur u als bijlage de brief die we hebben opgesteld en doorgestuurd naar de betrokken ministers van de Franse Gemeenschap, met kopie naar de voorzitters van de Franse politieke partijen, naar Guy Verhofstadt, naar Charles Picqué en naar de Vlaamse Gemeenschap (kabinet Cultuur). Ook de Vlaamse Gemeenschap werkt op dit ogenblik aan een advies. We hebben nog geen formele informatie over de strekking van haar advies.
We hopen dat we op deze manier dit voorstel tot KB kunnen blokkeren, en na de aanstelling van de nieuwe federale regering met een schone lei kunnen beginnen aan de uitwerking van een effectief leenrecht.

Met vriendelijke groeten
Hilde de Visscher
namens het Platform Leenrecht.

Bijlage: de brief aan de ministers van de Franse Gemeenschap.

[Terug naar boven]

Auteurs spannen kort geding aan tegen bibliotheek Brussel

BRUSSEL - Dertien Vlaamse auteurs en de auteursverenigingen Vewa en Sofam hebben de Brusselse rechter in kort geding gevraagd de Hoofdstedelijke Openbare Bibliotheek van Brussel een verbod op te leggen om hun werken nog langer uit te lenen. De auteurs zijn ontevreden omdat de bib hen geen leenrecht betaalt.
Het is niet de bedoeling van de auteurs om het uitlenen van hun boeken te stoppen. De beslissing van de rechter zal praktisch dus niets veranderen. De advocaten van de auteurs maakten tijdens de debatten meteen duidelijk dat ze, zelfs wanneer ze van de kortgedingrechter zo'n verbod zouden krijgen, die beslissing nooit effectief zouden laten uitvoeren.
"Wij vragen de rechter een symbolisch gebaar om iedereen op zijn verantwoordelijkheden te wijzen", zeiden de advocaten van de auteurs. Ze gaven toe dat de Hoofdstedelijke Openbare Bibliotheek bij toeval uit de Vlaamse bibliotheken gekozen werd om tegen te beginnen procederen.
Sinds 1992 is er een Europese richtlijn die België verplichtte om ten laatste in 1994 het leenrecht in te voeren. Dat betekent dat auteurs een vergoeding krijgen voor de boeken die de bibliotheken uitlenen. Maar omdat de federale overheid het niet eens raakt met de gemeenschapsregeringen, is er nog geen budget vrijgemaakt voor het leengeld.
De rechtszaak was aangespannen door Frans Boenders, Stefan Brijs, Geertrui Daem, Marc De Bel, Constant De Koninck, Bea De Koster, Steven Dupré, Mark Insingel, Henri Van Daele, Monica Van Paemel, Karel Verleyen, Paul Koeck en de Leuvense professor Roger Blanpain.
(Bron: De Standaard)

[Terug naar boven]

Blanpain tegen uitlatingen Waals minister over leenrecht

Roger Blanpain, voorzitter van de Vereniging van Educatieve en Wetenschappelijke Auteurs, noemt de uitlatingen over leenrecht die Richard Miller, minister van Kunst en Letteren van de Franstalige Gemeenschap, dinsdag in het VRT-Journaal deed, discriminerend. Miller stelde tegen leenrecht te zijn omdat dit geld overwegend naar niet-Belgische auteurs zou gaan, "vaak succesauteurs van Angelsaksische afkomst".
"Deze uitspraak is strijdig met het internationale, Europese en Belgische recht inzake gelijke behandeling en verbod van discriminatie", aldus Blanpain. Hij vraagt zich ook af op het optreden van de minister niet strijdig is met de Belgische racismewet die elke discriminatie op basis van onder meer nationaliteitverbiedt. "Ministers dienen het voorbeeld te geven inzake de naleving van de weten de grondrechten van de mens", aldus Blanpain.

Overeenkomstig een EU-richtlijn uit 1992 had ons land dit leenrecht al voor 1 juli 1994 moeten invoeren. De Europese Commissie heeft na klacht van auteurs de Belgische staat hiervoor reeds aangemaand en gedagvaard voor het Europese Hof van Justitie. Volgens Blanpain is het Miller die de invoering in ons land blokkeert.
Volgens deze richtlijn moeten overigens alle auteurs die in ons land gelezen worden -en dus ook de Engelstalige- wel degelijk vergoed worden.
(Bron: Gazet van Antwerpen)

[Terug naar boven]

(Copyright De Morgen 14/1/2003)

Auteursvereniging dagvaardt Hoofdstedelijke Bibliotheek

Roger Blanpain, emeritus professor van de KUL en voorzitter van de Vereniging van Educatieve en Wetenschappelijke Auteurs (Vewa), wil maandag aanstaande de Hoofdstedelijke Bibliotheek van Brussel dagvaarden. Tegelijk roept Blanpain alle Belgische auteurs op om hun werken niet langer te laten uitlenen in de bibliotheek. De acties zijn bedoeld als een "veeleer symbolische" klacht tegen het uitblijven van een regeling voor het leenrecht. Blanpain kondigde de acties gisteren aan in een gesprek met De Morgen.
Al sinds 1992 bestaat er een Europese richtlijn inzake het leenrecht. Die bepaalt dat auteurs, fotografen en componisten zelf mogen bepalen of hun werken al dan niet uitgeleend mogen worden in bibliotheken. Afwijkingen van de richtlijn zijn toegestaan, op voorwaarde dat de auteurs een billijke vergoeding krijgen. Ondanks verschillende klachten, onder meer van Blanpain, is die richtlijn in ons land al die tijd met voeten getreden. "Een schande", aldus Blanpain. "België had, net als alle andere Europese landen, al acht jaar geleden in regel moeten zijn. Ons land heeft al die tijd de wet overtreden. Als een burger acht jaar zijn belastingen niet zou betalen, zat hij allang achter de tralies."
Het is zeker niet de eerste keer dat Blanpain de Belgische Staat op zijn plichten wijst. Een klacht bij de Europese Commissie leidde er medio vorig jaar toe dat ons land voor het Europees Hof in Luxemburg werd gedaagd. "België wacht nu een boete van 3 miljoen oude Belgische frank per dag", waarschuwde Blanpain gisteren. Een dreigement dat op sommige bewindslieden kennelijk niet veel indruk maakt. Vroegere gesprekken met de premier over het leenrecht verliepen volgens Blanpain in de beste verstandhouding, maar stuitten uiteindelijk op een veto van de Waalse cultuurminister Richard Miller (MR). Het uitblijven van een koninklijk besluit dat het leenrecht regelt, inspireerde Vlaamse minister van Cultuur Van Grembergen eind vorig jaar tot de leensubsidie, een onlangs in het leven geroepen overgangsmaatregel die niettemin op scherpe kritiek van de Vlaamse auteurs kan rekenen (DM/13/1).
(JdP) (Bron: De Morgen)

[Terug naar boven]

Werkgroep Leenrecht goed van start!

De eerste vergadering van de werkgroep leenrecht die gisteren plaatsvond, was veelbelovend. Voorzitter Guy Verhofstadt en covoorzitter Roger Blanpain bespraken met de delegatie van auteurs, uitgevers en andere rechthebbenden, vertegenwoordigers van het ministerie van Justitie, vertegenwoordigers van de kabinetten Cultuur van de 3 Gemeenschappen, vertegenwoordigers van het kabinet Economie de doelstellingen, methodiek en timing van de werkgroep.
Eerste Minister Verhofstadt heeft verklaard dat hij via de werkgroep tot een voorstel wil komen aan de hand waarvan de Europese richtlijn over het leenrecht wordt ingevuld in België. Hij vraagt daarom binnen de 10 dagen gegevens van enerzijds de 3 Gemeenschappen (hun voorstellen, plannen, budgetten ivm. dit dossier) en anderzijds de muziekindustrie en audiovisuele sector (een vergelijkende nota over de verhouding uitlening-verkoop van die dragers). De Eerste Minister zal samen met Roger Blanpain en met Roger Lallemand een globaal voorstel uitwerken tegen begin september.
De werkgroep leenrecht zal een tweede keer samenkomen midden september om dit voorstel te bespreken zodat eind september de minister een conclusievergadering kan hebben met de betrokken ministers.
De delegatie van auteurs, uitgevers en andere rechthebbenden had een expliciet onderhandelingsmandaat gekregen van de diverse verenigingen en beheersvennootschappen die op de voorbereidende vergadering aanwezig waren geweest en waarop is afgesproken dat een breder overlegplatform met de sector de basis zal zijn van de besprekingen in de werkgroep. De delegatie benadrukte tijdens de vergadering gisteren dat zij de optimale werking van de bibliotheken (openbare, school- of universiteitsbibliotheken) beoogt en dat zij een volwaardige uitwerking van de informatiemaatschappij onderschrijft. U krijgt het volledige verslag van de vergadering in de loop van volgende week.
Als bijlage: persbericht van de Europese Commissie waarin zij laat weten dat België is gedagvaard voor het niet-toepassen van de richtlijn over leen- en verhuurrecht.
BELANGRIJK: We hebben een volgende voorbereidende en evaluatievergadering gepland op 25 juli vanaf 14 uur in het Huis van de Auteurs. Gelieve uw aanwezigheid door te geven aan Hilde De Visscher, SACD/Scam, Koninklijke Prinsstraat 87, 1050 Brussel, t: 02/551.03.44 - f: 02/551.03.65.

[Terug naar boven]

Verhofstadt houdt woord!

Tijdens de vergadering van 3 juni die auteurs en uitgevers met Eerste Minister Verhofstadt hebben gehad, heeft deze laatste beloofd een officiële werkgroep op te starten. Deze werkgroep moet een billijke oplossing zoeken om auteurs en uitgevers te vergoeden voor uitgeleende werken.
De vergadering kwam er mee door het werk dat beheersvennootschappen van auteurs, uitgevers en andere rechthebbenden eerder hadden verricht: zij waren al eerder samengekomen om de diverse onderdelen van het dossier te bestuderen, te beoordelen en concrete voorstellen op te stellen.

De Eerste Minister heeft woord gehouden: op 2 juli as. roept hij de verschillende partijen samen aan tafel: de rechthebbenden en de verantwoordelijken van de 3 gemeenschappen.
Wij willen dat de delegatie van rechthebbenden die aan de rondetafel zal deelnemen, vooraf haar standpunten heeft kunnen voorbereiden met alle representatieve auteurs- en uitgeversverenigingen die zich betrokken voelen bij dit dossier. Wij willen ook dat de delegatie na de vergadering met de Eerste Minister de standpunten kan evalueren met de sector. Om dat te doen creëren we een ad hoc platform dat openstaat voor iedereen, democratisch werkt en transparant is. En we garanderen dat de delegatie representatief zal zijn voor de rechthebbenden uit alle categoreieën van werken.

De eerste vergadering van dit platform zal plaatsvinden op 2 juli 2002, van 15 tot 16.30 uur in het Huis van de Auteurs, Koninklijke Prinsstraat 87, 1050 Brussel.
Op de agenda staan de volgende onderwerpen:
- stand-van zaken van het overleg over federaal leenrecht in België en Europa
- doelstellingen en methodologie van de besprekingen

U vindt hieronder de lijst met Vlaamse verenigingen aan wie deze uitnodiging is gestuurd. Kent u nog een andere vereniging, laat ons dat dan weten of stuur deze uitnodiging naar hen door.
De personen en/of verenigingen die willen deelnemen aan de vergadering, geven best een seintje vooraf (en dit om praktische redenen).
Contactpersonen:
Hilde De Visscher - T.: 02/551.03.44 en Katia Devroe T.: 02/551.03.68
F.: 02/551.03.65

GECONTACTEERDE VERENIGINGEN:
PEN-Vlaanderen, VIC, VVL, Stripgilde

[Terug naar boven]

(Copyright De Morgen 5/06/2002)

Verhofstadt belooft auteurs leenrecht tegen einde regeerperiode

Na acht jaar debat lijkt er een oplossing in de maak in het dossier van het leenrecht. Dat is een vergoeding die auteurs zouden krijgen telkens als hun boek wordt uitgeleend in een openbare bibliotheek. Het leenrecht is een onderdeel van de auteurswet van 1994 dat nooit werd uitgevoerd. Premier Guy Verhofstadt (VLD) organiseerde een onderhoud op zijn kabinet met vertegenwoordigers uit de sector. Beslist werd om een werkgroep op te richten, waarvan de activiteiten voor het einde van deze regeringsperiode moeten resulteren in een koninklijk besluit. Een eerste vergadering zou binnen enkele weken plaatsvinden. Verhofstadt zou laten weten hebben dat de regering voor het einde van deze regeerperiode een regeling wil uitwerken.
(Bron: De Morgen)

[Terug naar boven]

Persbericht

LEENRECHT: GUY VERHOFSTADT CREEERT WERKGROEP

Eerste Minister Guy Verhofstadt ontving op 3 juni een delegatie van Vlaamse en Franstalige auteurs en boekenuitgevers. De uitnodiging was er gekomen na de succesvolle petitie van meer dan 600 Belgische auteurs, waarin ze vroegen om te worden gehoord in de leenrechtmaterie. Paul Pourveur (SACD), Roger Blanpain (VEWA - woordvoerder), Monika Van Paemel (PEN), Roger Schoemans (Werkgroep Leenrecht Jeugdauteurs) en Benoit Peeters (Scam), vergezeld van Jan Vanderheyden (RUIT) en Christian Deboeck (COPIEBEL), vergaderden met Guy Verhofstadt over het dossier.

De Eerste Minister had oren naar de visie van auteurs en uitgevers betreffende de informatiemaatschappij en de toegang van de burger tot cultuur en wetenschap: zij wensen gelezen te worden. Ze vroegen een Koninklijk Besluit die de toepassing van het leenrecht mogelijk maakt en de vergoeding van de auteurs regelt. Het leenrecht is voorzien in een Europese richtlijn van 1992 en in de Belgische auteurswet van 1994, maar is nog steeds niet uitvoerbaar in België bij gebrek aan een KB. De Europese Commissie overweegt België te dagvaarden voor het Hof van Justitie voor het niet-naleven van de richtlijn.

De Eerste Minister liet weten dat de Regering ernaar streeft om nog tijdens deze legislatuur een regeling uit te werken. Hij stelde voor een werkgroep op te richten met alle betrokken partijen. De eerste vergadering zou nog in de loop van deze maand plaatsvinden, onder voorzitterschap van de Eerste Minister en met de bevoegde federale en Gemeenschapsministers. De werkgroep zou een verslag opstellen op basis waarvan een Koninklijk Besluit kan worden uitgewerkt. De Eerste Minister verwacht deze resultaten in het najaar.

Met de vergadering van gisteren komt er een doorbraak in dit dossier dat al jaren aansleept. Auteurs en uitgevers zijn dus zeer verheugd over het resultaat van dit eerste gesprek.

Voor verdere informatie:
Scam (T : 02/551.03.44) - VEWA (T. : 016/499.499) - RUIT (T.: 03/281.67.64) - COPIEBEL (T.: 02/241.65.80).

Download hier de tekst van de nota Koninklijk besluit voor uitwerking leenrecht die voor de vergadering van 3 juni aan Eerste Minister Guy Verhofstadt werd overhandigd.

[Terug naar boven]

PERSBERICHT VEWA

Peter Verhelst, Hugo Claus en Roger Blanpain vragen samen met 550 collega-auteurs een onderhoud met Verhofstadt

Meer dan 550 (Nederlands- en Franstalige) Belgische auteurs verstuurden op 3 april een open brief naar Eerste Minister Guy Verhofstadt. Op minder dan 2 (paas)dagen tijd werden handtekeningen verzameld voor een petitie waarin de auteurs vragen dat België als een van de laatste Europese lidstaten na tien jaar passiviteit een vergoeding voorziet voor de auteurs van de naar schatting 65 miljoen titels die het Belgische publiek per jaar ontleent - dat zijn naar schatting ongeveer 65 miljoen titels per jaar. De auteurs zijn nochtans hoopvol gestemd: Guy Verhofstadt maakt een prioriteit de 'informatiemaatschappij'. Dit kan volgens de auteurs enkel door een koppeling aan een 'inhoudsondersteunend beleid'. De overheid moet ervoor zorgen dat gevestigde en nieuwe auteurs krijgen waar ze recht op hebben.
De auteurs vragen een onderhoud met de Eerste Minister. Op de agenda staan de diverse onderwerpen die volgens hen valse argumenten zijn om geen evenredig leenrecht toe te staan aan auteurs:
- de kostprijs van een dergelijk leenrecht zou te veel doorwegen op het budget van de bibliotheek:
Een bibliothecaris wordt vergoed, het materiaal en het bibliotheekgebouw wordt betaald: waarom zou de auteur niet evenveel recht hebben op een vergoeding?
- Het leenrecht zou een gratis toegang tot de bibliotheek in de weg staan en zo ook sociaal zwakkeren de vrije toegang tot informatie ontzeggen:
De toegang tot de bibliotheek is nu al betalend, ook voor sociaal zwakkeren. Auteurs zijn trouwens voorstander van een nog betere toegang voor sociaal zwakkeren, en willen best meedenken aan de mogelijkheden om de drempel te verlagen.
- Het zou gemakkelijker zijn het leenrecht om te buigen in een verhoogde subsidie.
De auteurs vragen dat het leenrecht verbonden worden aan de exploitatie van hun werk en willen niet afhankelijk zijn van de individuele macht van een minister of een overheidsfonds.

Via de petitie vragen de auteurs ten slotte om als volwaardige onderhandelingspartner betrokken te worden bij de modaliteiten voor de inning en de verdeling van het leenrecht, voor zover die in overeenstemming zijn met de Europese richtlijn.

De Europese Commissie heeft op 5 februari 2002 België aangemaand om een leenrechtvergoeding uit te werken voor de auteurs van wie er werken worden ontleend. De tijd dringt.

Contact:
VEWA , Klein Dalenstraat 46, 3020 Herent, T: 016/499.493, F: 016/480.921, e-mail: vewa@cer-leuven.be
SACD - Scam*, Koninklijke Prinsstraat 87, 1050 Brussel, T.: 02/551.03.44 - Fax: 02/551.03.65 - e-mail: infos@sacd.be / infos@scam.be

[Terug naar boven]

PERSBERICHT VVL

Koepel van Vlaamse Auteursverenigingen steunt minister Anciaux en laakt federale regering

De Koepel van Vlaamse auteursverenigingen, die de drie grote Vlaamse auteursverenigingen omvat (Vereniging van Vlaamse Letterkundigen, Vereniging Schrijvers voor de Jeugd, en Vereniging van Vlaamse Toneel- en Scenarioschrijvers) en die samen méér dan 600 literaire auteurs vertegenwoordigt, blijft ijveren voor de realisatie van een echte leenvergoeding, zoals voorzien door de richtlijn van de Europese Gemeenschap, en zoals eveneens voorzien in de Belgische auteurswet van 1994.
De Koepel laakt andermaal de inertie van de Belgische Federale Overheid, die acht jaar na de stemming van de Belgische auteurswet nog steeds geen werk heeft gemaakt van de nodige uitvoeringsbesluiten, in verband met de leenvergoeding. De Koepel apprecieert het initiatief van de Vlaamse minister voor cultuur Anciaux, die in zijn begroting een bedrag heeft ingeschreven als "subsidie" voor Vlaamse literaire auteurs en uitgevers, die aldus een kleine compensatie kunnen krijgen voor de geleden schade ten gevolge van het uitblijven van een federale regeling.
De Koepel wenst actief mede te werken aan de praktische realisatie van dit initiatief, maar legt er tevens de nadruk op dat dit lofwaardige initiatief van minister Anciaux een spoedige federale regeling voor de leenvergoeding niet in de weg kan of mag staan.
Voor de Koepel van Vlaamse Auteursverenigingen
Patrick Bernauw (VVTS), voorzitter
Herman de Meulenaere (VSVJ), ondervoorzitter
Toon Brouwers (VVL) secretaris

[Terug naar boven]

(Copyright De Morgen 3/04/2002)

Vierhonderd auteurs leggen zout op alle leenrecht-slakken

Brussel / Eigen berichtgeving Wilfried Eetezonne
De Vereniging van educatieve en wetenschappelijke auteurs (Vewa) heeft gisteren een petitie afgegeven op het kabinet van premier Guy Verhofstadt (VLD). Ongeveer vierhonderd, vooral wetenschappelijke, auteurs, onder wie Hugo Brems (KU Leuven), Geert Buelens (UIA), Ludo Simons (Ufsia) maar ook schrijvers als Luc Huybrechts, sluiten zich aan bij de vraag aan de eerste minister om het dossier over het leenrecht opnieuw naar zich toe te trekken.
De auterus zijn het niet eens met het compromis dat Verhofstadt eind vorige maand bereikte (DM 25/3), waarbij het leenrech(t wordt ingevoerd volgens de Europese richtlijn van 1992 maar waarvan de openbare bibliotheken worden vrijgesteld.
"Wij hebben vernomen dat hierover een koninklijk besluit in de maak is, maar dat wordt er een zonder inhoud", aldus professor Blanpain, voorzitter van de Vewa. "Wij willen het dossier nog eens onder de aandacht van de eerste minister brengen om daarna een onderhoud te hebben om zo tot een basisbeslissing te komen. Wij vragen 10 euro per lezer per jaar. Dat is niet overdreven en dan nog zijn we bereid te praten over mogelijke verminderingen om de cultuurdrempel laag te houden. Maar als de overheid vindt dat de lezer gratis moet kunnen ontlenen, dan moet de overheid betalen."
Ook het plan van Vlaams cultuurminister Bert Anciaux (Spirit) om in de Vlaamse Gemeenschap een leenvergoeding door te voeren, valt bij Vewa niet in goede aarde. "Alleen Vlaamse auteurs vergoeden kan niet, want voor ons en volgens de richtlijn van de Europese Commissie moeten alle Europese auteurs erbij betrokken worden."
Op het kabinet van Verhofstadt zegt men eerst te willen wachten op de resultaten van de werkgroep die zich over het probleem buigt. (WE)
(Bron: De Morgen)

Tekst van de overhandigde petitie

Aan de heer Guy VERHOFSTADT
Eerste Minister
Wetstraat 16
1000 BRUSSEL
Fax: 02/512.69.53 of 02/511.50.20

Brussel, 3 april 2002

Geachte heer Eerste Minister,

Wij vernamen dat de Europese Commissie België heeft aangemaand om de Europese richtlijn over uitleenrecht toe te passen. Dit betekent dat België een oplossing moet zoeken voor het probleem dat wij auteurs al jaren aanklagen: we willen vergoed worden voor de tientallen miljoenen werken (ongeveer 65 miljoen per jaar) die het Belgische publiek al jarenlang kan ontlenen in de openbare bibliotheken en waarvoor de auteurs tot nu toe geen enkel recht hebben ontvangen.
We horen al tien jaar dat het dossier vastzit door spanningen tussen en met de Vlaamse en de Franse Gemeenschap. Maar auteursrechten behoort tot de federale bevoegdheden en dus is het de federale regering die nu een oplossing moet vinden. Uw kabinet heeft in overleg met het ministerie van Justitie het initiatief genomen voor een aantal rondetafelgesprekken. Het eindresultaat van die gesprekken moet een oplossing zijn die overeenstemt met de Europese reglementen.
Wij zijn hoopvol gestemd: als boekenliefhebber begrijpt u ongetwijfeld dat de vraag van de Europese Commissie hét moment kan zijn om vanuit de federale regering het volledige dossier te deblokkeren en zo de gevestigde en nieuwe auteurs te geven waarop ze recht hebben. Als er geen oplossing komt, zullen de auteurs verder gerechtelijke stappen ondernemen en zo nog meer tijd verliezen.
We weten dat u de 'informatiemaatschappij' tot één van uw prioriteiten heeft gemaakt: spreekt het dan niet voor zich dat u ook de 'inhoud' aanmoedigt?
Uw kabinetschef Luc Coene heeft al voorstellen ontvangen voor een efficiënte en redelijke oplossing. Als de politieke wil aanwezig is, kan er zeker een oplossing worden gevonden. Wij zijn ervan overtuigd dat u voor een doorbraak kunt zorgen in dit dossier dat België een slecht Europees image geeft. In ieder geval willen we graag samen met u de voorgestelde mogelijkheden bespreken.
Met de meeste hoogachting,

(ondertekend door inmiddels al 629 auteurs. Download hier de lijst.)

Auteurs die zich nog willen aansluiten bij deze petitie kunnen ofwel rechtstreeks aan de minister schrijven met kopie aan Hilde De Visscher [SACD Scam], ofwel via de verenigingen tekenen. Er wordt dan regelmatig een update naar de minister gestuurd.

[Terug naar boven]

(Copyright De Morgen 25/03/2002)

Leenvergoeding wordt Vlaams subsidiesysteem

Brussel / Van onze medewerker Joeri Naânaï
Omdat de federale regering onlangs heeft aangekondigd dat de openbare bibliotheken met betrekking tot de toepassing van het leenrecht in België vrijgesteld worden van het betalen van een leenvergoeding, wil Vlaams cultuurminister Bert Anciaux een subsidiesysteem invoeren waarmee alvast in Vlaanderen een vergoeding kan worden uitgekeerd aan auteurs, vertalers en uitgevers wier werk ontleend wordt.
De leenvergoeding behoort, samen met de vaste boekenprijs en het statuut van de kunstenaar, tot het soort van cultuurpolitieke dossiers die vanwege onze federale staatsstructuur al jarenlang muurvast zitten. Het nieuwe kunstenaarsstatuut lijkt er nu eindelijk aan te komen (DM21/3). En ook de invoering van de leenvergoeding, die al sinds een Europese richtlijn van 1992 op zich laat wachten, lijkt niet veraf meer. De federale regering heeft zich echter voorgenomen om alle openbare bibliotheken vrij te stellen van de verplichting om de leenvergoeding te betalen.
Daarom heeft minister Anciaux aangekondigd dat hij aan een decreet werkt dat voorziet in een subsidiesysteem op basis waarvan alvast de Vlaamse auteurs, vertalers, illustratoren, fotografen en uitgevers een vergoeding kunnen ontvangen voor hun auteursrechtelijk beschermde werken die ont leend worden. De Vlaamse regering heeft hiervoor een bedrag vrijgemaakt van ruim 3,7 miljoen euro.
Voor de verdeling van dat geld doet Anciaux geen beroep op de Belgische beheersvennootschappen van auteursrecht: "Het beheer van de leenvergoeding zal gebeuren door de administratie of door een overheidsinstelling." De subsidies zullen uitsluitend toegekend worden aan nog levende auteurs-rechthebbenden en dus niet aan erfgenamen. Bovendien geldt het systeem niet voor alle letterkundige genres: praktische handboeken, school- of leerboeken, reisgidsen, knutselboeken, catalogi, periodieken, manuscripten en sommige anthologieën en bloemlezingen komen niet in aanmerking voor een leenvergoeding.
De vergoeding zal worden bepaald op basis van het geschatte aantal ontleningen in de Vlaamse openbare bibliotheken. Per ontleend boek wordt een subsidie toegekend, waarvan 70 procent naar de auteur(s) gaat en 30 procent naar de uitgever(s). Om te vermijden dat een kleine groep van veel gelezen auteurs en uitgevers met alle centen gaat lopen, wil Anciaux een minimum- en maximumbedrag hanteren. De sector mag nog tot medio april reageren op de voorstellen. Daarna zal het decreet op punt gesteld worden, zodat het nog deze zomer in voege kan treden.
De acht grote auteursverenigingen in België (Sabam, Assucopie, SACD, JAM, Scam, KVBKB, Sofam en Vewa) die nu door Anciaux buitenspel worden gezet, zijn boos. Hun woede richt zich in de eerste plaats op de federale regering die, onder impuls van premier Guy Verhofstadt, een besluit voorbereidt dat alle openbare bibliotheken vrijstelt van de leenvergoedingsplicht. "Choquerend, niet consequent, ontoelaatbaar en gewoon onwettelijk", aldus de auteursverenigingen, die het voornemen van de overheid beschouwen als "een uitholling van het leenrecht". Zij schatten het verlies dat de auteurs tot op heden hebben geleden door het niet-toepassen van de Europese richtlijn van 1992 op "minimaal 75 miljoen euro" en hebben bij de Europese Commissie en de rechtbanken van Brussel klacht ingediend tegen de Belgische staat.
(Bron: De Morgen)

[Terug naar boven]

(Copyright De Morgen 25/03/2002)

Het leenrecht alweer in een impasse

door Roger Blanpain

Al bijna tien jaar staan de auteurs aan de klaagmuur betreffende het leenrecht. Sinds jaren worden ze door de overheid met een kluitje in het riet gestuurd. Nu weer bereidt men een koninklijk besluit voor waarbij een leenrecht zou worden ingevoerd dat niet van toepassing zou zijn op de openbare bibliotheken, waar juist het overgroot deel van de boeken, zowat 65 miljoen per jaar door 1, 5 miljoen lezers, uitgeleend worden. Dat is een kaaksiag voor de auteurs.
Overeenkomstig de geldende Europese en Belgische auteurs wetgeving is de uitlening van boeken een exclusief recht van de auteur. Hij beslist of zijn werken uitgeleend mogen worden. Daarop geldt evenwel een uitzondering. De auteur kan de uitlening van zijn werken niet verbieden als die uitlening geschiedt met een educatief of cultureel doel. Het gaat om uitleningen in school-, universiteits-, wetenschappelijke en openbare bibliotheken, door de overheid opgerichte instellingen voor archiefbeheer of door de overheid erkende archieforganisaties. Dit alles op voorwaarde dat aan de auteurs ter vergoeding voor de uitlening een leenrecht wordt betaald. Dit leenrecht dient de auteurs te vergoeden voor hun werk en hen aan te moedigen verder creatief te zijn, broodnodig voor de welvaart van elk van ons in de informatiemaatschappij.
Een Europese richtlijn van 1992 verplicht de Europese Lidstaten in een "vergoeding voor leenrecht" te voorzien. Deze richtlijn diende voor 1 juli 1994 in het nationale recht effectief omgezet te zijn. In België is dat nog steeds niet gebeurd. De opeenvolgende ministers van Justitie Wathelet, De Clerck en Van Parijs slaagden daar niet in. De huidige minister van Justitie, Marc Verwilghen, wil daar wel iets aan doen, maar de Franstalige en Vlaamse ministers van Cultuur liggen dwars. Het dossier leenrecht is eens te meer geblokkeerd, terwijl bijvoorbeeld in Nederland de zaak reeds lang geregeld is. De schade aan auteurs is dan ook evident.
Het wachten beu, diende de Vereniging voor Educatieve en Wetenschappelijke Auteurs (VEWA) op 31 juli 2000 bij de Europese Commissie een klacht in tegen België voor het niet naleven van zijn Europese verplichtingen inzake leenrecht. Op 5 februari 2002 riep de Europese Commissie België ter orde en stelde dat België de nodige maatregelen dient te nemen. De Europese Commissie gaat er terecht van uit dat het recht op een leenvergoeding rechtstreeks voor de nationale rechter afdwingbaar is, dat het om een reële vergoeding moet gaan en dat openbare bibliotheken binnen het toepassingsgebied van het leenrecht dienen te vallen.
De auteursverenigingen bleven niet bij de pakken zitten en ver zochten het kabinet van de eerste minister een interministeriële werkgroep samen te roepen ten einde hierover een constructief gesprek te voeren en een oplossing met inhoud aan de Europese Commissie te kunnen voorstellen. Op de vergadering van deze werkgroep hield de vertegenwoordiger van de Franstalige minister van Cultuur, Mille, echter het been stijf: het leenrecht kan niet voor de openbare bibliotheken; de Franstalige Gemeenschap heeft daar geen geld voor.
Blijkt nu dat dit standpunt van de Franse Gemeenschap het gehaald heeft en dat er een koninklijk besluit wordt voorbereid waarmee een leenrecht zou worden ingevoerd dat niet van toepassing zou zijn op de openbare bibliotheken, waar juist het overgroot deel van de boeken, zowat 65 miljoen per jaar door 1, 5 miljoen lezers, uit geleend worden. Dat is een kaakslag voor de auteurs. Dit wordt een KB zonder inhoud, een lege doos. Het is alsof het verkeersreglement niet van toepassing zou zijn op de openbare wegen. De Europese Commissie zal dit niet aanvaarden en België veroordelen.
De Vlaamse minister van Cultuur, Bert Anciaux, heeft blijkbaar 4 miljoen euro klaar voor een Vlaamse leenvergoeding. De verenigingen van auteurs worden echter bij het Vlaams beleid niet betrokken. Er is hierover informatie, noch overleg. Daarenboven, zo wordt gezegd, zou deze vergoeding enkel gelden voor Vlaamse auteurs en zouden educatieve en wetenschappelijke auteurs buiten de boot vallen. Dit is vanzelfsprekend in strijd met het Europees recht, die een gelijke behandeling vereist voor alle auteurs, ook voor deze uit andere Europese landen. Kortom, dit Vlaams cultureel initiatief - hoe lovenswaardig ook - is geen invulling van het leenrecht, dat in de huidige grondwettelijke verdeling van de bevoegdheden, een verantwoordelijkheid is van de federale staat.
De auteurs hebben de Europese Commissie van deze ontwikkelingen reeds op de hoogte gebracht. Zij herhalen daarenboven hun plechtige oproep tot eerste minister Guy Verhofstadt om, gezien de impasse, het dossier ter harte te nemen en een rondetafel bijeen te roepen waarop alle betrokken partijen zouden worden uitgenodigd. Deze rondetafel zou voor eerst duidelijk het recht voor alle burgers van toegang tot kennis en informatie, zo ook tot bibliotheken, dienen vast te leggen. Deze conferentie zou vervolgens werk dienen te maken van een KB betreffende een leenrecht met inhoud. Feit is dat de huidige situatie, uitlenen zonder toelating van de auteur en zonder leenvergoeding onwettelijk is en strafbaar. Wij zijn in een situatie beland waarin de overheid nu al jaren het straffeloos overtreden van de auteurswet niet alleen duldt, maar ook zelf organiseert.
De auteurs overwegen ernstig om, zo er geen bevredigende oplossing komt, de nodige juridische acties in te stellen om aan deze onwettelijkheid een einde stellen en de verantwoordelijken te laten veroordelen. De auteurs blijven, niettegenstaande alles in de rechtsstaat geloven.

Professor Roger Blanpain, voorzitter van de Vereniging voor Educatieve en Wetenschappelijke Auteurs (VEWA)

(Bron: De Morgen)

[Terug naar boven]

(Copyright De Standaard 23/03/2002)

Anciaux wil leenvergoeding al deze zomer

Geld voor Vlaamse auteurs maar niet voor Franstalige

Van onze redacteur Karel Verhoeven
BRUSSEL -- De Nederlandstalige auteurs moeten al deze zomer hun aandeel uitbetaald krijgen in de leenvergoeding die minister van Cultuur Bert Anciaux uitwerkt. Anciaux verdeelt 3,7 miljoen euro onder auteurs, vertalers en illustratoren op basis van het aantal keer dat ze in de openbare bibliotheken worden uitgeleend.

ANCIAUX gaat snel tewerk, hij wil volgende maand een decreet daarover opstellen. Tegen de zomer moet de federale regering klaar zijn met haar koninklijk besluit over het leenrecht. Maar ook als er op federaal niveau alsnog een haar in de boter raakt, gaat Anciaux door. Hij wil de auteurs niet meer laten wachten door het leenrecht nog maar eens op de lange baan te schuiven. Anciaux stelde zijn leenvergoeding gisteren expliciet voor als een "subsidie" op basis van de ontleningen.
Onder aanvoeren van eerste minister Guy Verhofstadt bereikten de Vlaamse en Franstalige gemeenschappen en minister van Justitie Marc Verwilghen een compromis over het gevoeligste onderdeel van het leenrecht (De Standaard 22 maart). België komt zijn Europese verplichtingen met tien jaar vertraging na en voert het leenrecht in, maar het maakt meteen een uitzondering voor alle openbare bibliotheken.
Zowel Anciaux als de Franstalige minister van Cultuur Richard Miller was ertegen gekant om de bibliotheekbezoekers te laten betalen voor het uitlenen van boeken, ook al is het maar enkele eurocenten per exemplaar. Beiden willen daarrond een eigen politiek voeren. Anciaux wil de auteurs vergoeden met een subsidie. Miller heeft het geld daar niet voor, hij steunt de Franstalige letteren via akkoorden met uitgevers om meer jonge auteurs uit te geven en ze beter te promoten. Maar de bedragen daarvoor zijn lang niet zo hoog als wat Anciaux in de letteren investeert, zei een woordvoerder van Miller.
Anciaux noch Miller vinden er graten in dat Vlaamse auteurs wel geld krijgen en Franstalige auteurs niet bij de uitwerking van een federale wet. "Dat is nu eenmaal eigen aan het voeren van een afzonderlijke cultuurpolitiek", zei de woordvoerder van Miller. Juridisch valt er niets tegen de regeling in te brengen, denkt Miller. Zes andere Europese landen hebben volgens hem op soortgelijke wijze het leenrecht aanvaard en een uitzondering gemaakt voor de openbare bibliotheken.
Met de leenvergoeding zet Anciaux meteen ook de beheersvennootschappen van auteursrechten buitenspel. De administratie zelf, of in elk geval een publieke instelling, zal de subsidies toewijzen en uitbetalen. Alleen Nederlandstalige auteurs komen in aanmerking, vertalers naar het Nederlands, illustratoren en fotografen, en ook Vlaamse en Nederlandse uitgevers. Zeventig procent is voor de auteurs, dertig voor de uitgevers. Anciaux wil niet betalen aan erfgenamen. Opmerkelijk genoeg sluit hij ook auteurs van handboeken, reisgidsen, knutselboeken en school- en leerboeken uit.
Anciaux waarschuwt ten slotte dat niet alle subsidies naar het kleine groepje topauteurs mogen gaan die het vaakst ontleend worden. Hij wil een basisbedrag en een plafond.
"Niet de ontleningen in de bibliotheken zijn voor de auteurs een probleem", verdedigt het kabinet van Miller zich voor het uitblijven van Franstalige subsidies. "Dat is een democratisch recht. Private kopieën en piraterij via cd en dvd vormen het echte probleem. Dat is een veel interessantere strijd om te voeren, met hogere kopieervergoedingen."
(Bron: De Standaard Online)

[Terug naar boven]

Auteursverenigingen dreigen met rechtszaak

,,Leenrecht wordt holle doos''

Van onze redacteur Karel Verhoeven
BRUSSEL -- De Vlaamse en Franstalige auteursverenigingen reageren verbolgen op het compromis dat een werkgroep van kabinetten onder leiding van eerste minister Guy Verhofstadt heeft uitgewerkt over het leenrecht. Ze eisen dat het leenrecht correct wordt toegepast voor de openbare bibliotheken, in Vlaanderen en Wallonië, én dat het ook geldt voor buitenlandse auteurs.
Zoniet stappen de auteurs naar de strafrechter om hun grondwettelijke rechten af te dwingen en desnoods, met pijn in het hart, bibliotheken te laten sluiten omdat ze de wet niet naleven, zegt Roger Blanpain, professor-emeritus in het arbeidsrecht en voorzitter van de Vereniging voor Educatieve en Wetenschappelijke Auteurs. Blanpain wijst erop dat de wet glashelder is. Zolang er geen leenvergoeding is, moet een bibliotheek toestemming vragen aan een auteur om zijn werk uit te lenen. Met het leenrecht is die toestemming niet meer nodig.
De regering staat onder toenemende druk om na tien jaar werk te maken van het leenrecht. De Europese Commissie tikte België begin februari formeel op de vingers, omdat België de Europese afspraken niet toepast. En de auteurs dagvaardden de Belgische staat voor de burgerlijke rechtbank en eisen 75 miljoen euro achterstallige rechten. ,,We bedelen niet'', zegt Blanpain, de wetteksten in de hand.
Premier Verhofstadt trok het dossier de voorbije weken los en leidde de Vlaamse en Franstalige gemeenschappen naar een compromis. Vooral communautaire tegenstellingen verhinderden een oplossing. Het is een ideologisch en budgettair debat. De Franse gemeenschap wil geen leenrecht. Het bibliotheekbezoek moet voor de Franstalige minister van Cultuur Richard Miller gratis blijven, maar de Franse gemeenschap heeft geen geld om de vergoeding zelf te betalen. De Franstalige bibliotheken hebben al te weinig werkingsmiddelen en ze vrezen dat de vergoeding ten koste van hen zal gaan.
Bert Anciaux heeft dat geld wel, hij wil 0,12 euro per ontleend boek geven. Eén miljoen Vlamingen ontlenen gemiddeld 28 boeken per jaar, samen goed voor vier miljoen euro. Anciaux wil een eigen politiek uitzetten: de Nederlandstalige schrijvers beschermen tegen de vele vertaalde buitenlandse auteurs. Zo wordt weer een stukje federale materie naar de gemeenschappen overgeheveld. Voor Anciaux is het een voorschot op de auteursrechtenwet, een culturele materie die nog federaal is.
Tegenover de Europese commissie, die pas Denemarken op de vingers tikte omdat het leenrecht alleen voor Deense auteurs geldt, roept Anciaux de bescherming van een klein cultuurgebied in. Maar vertegenwoordigers van minister van Justitie Marc Verwilghen vinden het leenrechtcompromis een gammele juridische constructie die de Europese Commissie niet zal aanvaarden. Ook de auteursverenigingen gaan in het verweer.
De openbare bibliotheken vrijstellen gaat tegen de letter en de geest van de Europese wetgeving in, betogen de auteursverenigingen. De Europese Commissie heeft het over public lending of works, het publiek uitlenen van werken. Elk publiek uitlenen vrijstellen van vergoeding is al te absurd, betogen organisaties als Sabam en Sofam.
De auteurs stellen voor dat elke bibliotheekgebruiker 9 euro per jaar betaalt. Ze benadrukken dat ze bibliotheken niet duurder of onbereikbaarder willen maken. Maar als de regering een kennismaatschappij wil stimuleren, moet ze degenen die de kennis produceren en ideeën opwerpen correct vergoeden, vindt Alain Guillaume van Jam. ,,Het is grotesk om te suggereren dat wij bibliotheken voor de rijken voorbehouden'', vindt Guillaume. ,,De financiële onzekerheid en onderbetaling van auteurs zouden in elk ander beroep onaanvaardbaar zijn'', stelt Frédéric Young van Scam.
Het leenrecht is geen symbolisch dossier. Vooral voor vaak uitgeleende auteurs, zoals van jeugdboeken en nonfictiewerken, wordt de vergoeding een stevig extra inkomen. De auteursverenigingen rekenen op twaalf tot twintig miljoen euro per jaar, waarvan het grootste deel naar de auteurs gaat. Ter vergelijking: de recent geregelde reprografievergoeding, die 9 miljoen euro per jaar opbrengt en waarvan de auteurs maar de helft krijgen, levert bijvoorbeeld journalisten snel 1.000 euro per jaar op.
België keurde al in 1994 een wet goed die het leenrecht regelt, maar de wet bleef dode letter bij gebrek aan uitvoeringsbesluiten die de praktijk regelen, ondanks de pogingen van vier ministers van Justitie. Dat koninklijk besluit is nu in de maak. De auteursverenigingen roepen eerste minister Guy Verhofstadt op om nog eens tussenbeide te komen, nu met een heuse rondetafelconferentie.
(Bron: De Standaard Online)

[Terug naar boven]

Auteurs boos om uitblijven leenrecht (extern, 22/03/2002)

Acht beheersvennootschappen van auteursrechten hebben op de eerste lentedag een persconferentie gehouden over het leenrecht. De auteurs zijn boos en ontgoocheld omdat de federale regering de openbare bibliotheken uit een regeling voor het leenrecht wil houden.
Een Europese Richtlijn van 1992 verplicht de lidstaten tot het voorzien van maatregelen ter vergoeding van auteurs voor het ontlenen van hun werken in de bibliotheken. Ondanks diverse pogingen om deze zaak te regelen, heeft België dit onderdeel van die Richtlijn nooit toegepast. De auteurs zijn het naar eigen zeggen moe om dit dossier te zien wegglijden en de vennootschappen Assucopie, SACD, JAM, Scam, KVBKB, Sofam, Sabam en Vewa dienden vorig jaar klacht in tegen de Belgische Staat. Deze verenigingen menen dat het niet toepassen van de Europese Richtlijn de auteurs die zij vertegenwoordigen al een schade heeft toegebracht ter waarde van minimaal 75 miljoen euro.
"Wij bedelen niet", verduidelijkt Roger Blanpain, voorzitter van Vewa. "We claimen enkel een correcte en eenvoudige vergoeding van de auteurs".
Premier Guy Verhofstadt, die zich recent heeft ingelaten met dit dossier, bereidt nu een regeling voor waarbij alle openbare bibliotheken worden uitgesloten. "Shockerend, niet consequent, ontoelaatbaar en gewoon onwettelijk", aldus de acht vennootschappen, die voorts opmerken dat de Europese Commissie recent de Belgische Staat in gebreke heeft gesteld met betrekking tot de toepassing van de Richtlijn en met betrekking tot de bescherming van alle Europese auteurs. De Europese Commissie is naar verluidt van oordeel dat een regeling die bijna alle bibliotheken uit het leenrecht houdt, de Richtlijn gewoon uitholt.
"De auteurs willen de openbare bibliotheken niet in een wurggreep houden. Ze spelen een belangrijke rol in de verspreiding van kennis en cultuur, zeker in het geval van de informatiemaatschappij die men ons voorspiegelt", zeggen Frédéric Young (Scam-Sacd) en Alain Guillaume (JAM). "Men keert zich ten onrechte tegen ons. We willen enkel dat alle betrokkenen rond de tafel gaan zitten om een oplossing te vinden waarmee iedereen kan leven. Zo'n oplossingen bestaan, zoals diverse buurlanden al hebben bewezen."
Het is bekend dat Vlaams cultuurminister Bert Anciaux een leenvergoeding (voor auteurs én uitgevers) op Vlaams niveau wil instellen, los van het auteursrecht. In Nederland is men destijds ook begonnen met een leenvergoeding. Gaandeweg werd die regeling in een gewijzigde vorm opgenomen in het auteursrecht. De plannen van Anciaux impliceren overigens een relatief bescheiden bedrag en de Franse Gemeenschap voelt zich vooralsnog niet geroepen om Anciaux’ voorbeeld te volgen. (WJG)
(Bron: Boek.be)

[Terug naar boven]

De Morgen 26 september 2001
Groen licht voor Vlaamse leenvergoeding
De Vlaamse regering heeft haar fiat gegeven voor de uitwerking van een Vlaams systeem van leenvergoeding, een compensatie voor schrijvers wier werk in bibliotheken wordt uitgeleend. Daar voor trekt ze op de begroting 2002 150 miljoen frank (3,7 miljoen euro) uit. De leenvergoeding is eigenlijk een federale bevoegdheid. De toepassing ervan heeft echter betrekking op bevoegdheden van de gemeenschappen (cultuur). Daarom wil Vlaanderen er zelf werk van maken. Maar dat kan dan weer pas wanneer de federale regering uitvoeringsbesluiten klaarstoomt op de bestaande wet van 1994 op het auteursrecht. En die zijn er nog niet. Bedoeling is dat Vlaams cultuurminister Bert Anciaux (VU&ID) daarover overleg pleegt met federaal justitieminister Marc Verwilghen (VLD). Ondertussen wil Anciaux echter niet bij de pakken blijven zitten. Hij gaf zijn administratie de opdracht een systeem op poten te zetten dat ervoor zorgt dat de 150 miljoen volgend jaar al kan worden uitgekeerd aan de auteurs. Daarbij wordt gekeken naar ervaringen in het buitenland. De minister wil naar eigen zeggen niet dat de bibliotheekgebruiker en de bibliotheken/gemeenten zelf moeten opdraaien voor de leenvergoeding.

[Terug naar boven]

Synopsis SABAM juni 2001
LEENRECHT: AUTEURSVERENIGINGEN DAGVAARDEN DE BELGISCHE STAAT
Recent heeft SABAM, samen met een aantal andere erkende beheersvennootschappen die auteurs vertegenwoordigen, de Belgische Staat gedagvaard om schadevergoeding te eisen voor de auteurs, die reeds jarenlang inkomsten derven, wegens het uitblijven van een leenvergoeding. Auteurs hebben voor de uitlening van hun werk in openbare bibliotheken recht op een vergoeding. Dit recht werd reeds in 1994 vastgelegd in de Belgische Auteurswet, ingevolge een Europese richtlijn van 1992. Maar de wet bleef tot op heden dode letter wegens het uitblijven van de nodige uitvoeringsbesluiten. Het auteursrecht en dus ook het leenrecht is een federale materie, die onder de bevoegdheid valt van de Minister van Justitie. Deze laatste moet echter de gemeenschappen raadplegen en daar knelt het schoentje: op politiek vlak bestaat er geen eensgezindheid. Om tot een oplossing te komen is overleg tussen de betrokken ministers echter nood zakelijk. En dit overleg blijft uit. Zeven jaar na de invoering van het leenrecht in de Belgische auteurswet, wachten de auteurs en hun beheersvennootschappen nog steeds op een politieke doorbraak. Ondertussen derven de auteurs honderden miljoenen franken. Vandaar dat SABAM en een aantal andere auteursmaatschappijen, beslist hebben om de Belgische overheid in gebreke te stellen wegens het niet-uitvoeren van de door de Belgische en de Europese wetgeving opgelegde regeling. Daarnaast eisen de beheers vennootschappen van de Belgische Staat een schadevergoeding voor de gederfde inkomsten van de auteurs. Een officiële reactie van de Minister van Justitie kwam er niet en dus hebben de betrokken auteursmaatschappijen in april 2001 de Belgische Staat gedagvaard voor de Rechtbank van Eerste Aanleg van Brussel. Uiteraard zijn de beheersvennootschappen nog altijd bereid om met de Minister van Justitie te onderhandelen over een minnelijke regeling. Hopelijk zet deze actie de overheid ook aan tot een spoedige regeling, zodat de auteurs eindelijk krijgen waarop ze al jaren recht hebben. ML

[Terug naar boven]

De Morgen 1 juni 2001
Leenvergoeding en vaste boekenprijs komen eraan
Antwerpen - Eigen berichtgeving - Jan de Zutter Vlaams minister van Cultuur Bert Anciaux wil vanaf januari 2002 de leenvergoeding uit eigen, Vlaamse zak betalen. In feite is die vergoeding een federa le materie, maar op dat niveau wordt al jaren met het dossier aangemodderd. Ook de vaste boekenprijs, een vraag van de Vlaamse Uitgevers en boekhandelaren, wordt volgens Anciaux dit jaar nog een feit. Dat zei de minister naar aanleiding van de installatie van de nieuwe leiding (André Van Halewijck en Dorian Van der Brempt) van de Vereniging ter Bevordering van het Vlaamse Boekwezen, die onder meer de Boekenbeurs organiseert. De vaste boekenprjs is een vraag van de Vlaamse Uitgevers en boekhandelaren. Volgens Anciaux zijn daarover afspraken gemaakt met zijn Franstalige collega Richard Miller en heeft de federale minister van Economie Charles Picqué daarover een ontwerptekst klaar. De vaste boekenprijs houdt in dat een boek bij alle boekenverkopers evenveel kost, terwijl vandaag nog een variatie in de prijs toegelaten is. Dat laat grote ketens toe te verramsjen. Een definitief akkoord over de vaste boekenprjs, zo hoopt Anciaux, is dus nog voor dit jaar. De leenvergoeding is een soort auteursrecht dat betaald wordt op het ontlenen van boeken uit de bibliotheek en dat door de Vlaamse uitgevers en auteurs al lang gevraagd wordt. Sinds 1992 legt ook de Europese Unie aan de lidstaten het principe van een leenvergoeding op. Minister van Justitie Verwilghen is federaal bevoegd voor de materie, omdat die betrekking heeft op auteursrechten. Hij stelde voor om elke bibliotheekbezoeker een soort heffing te laten betalen. Anciaux wil daar echter niet van weten. "Als je over participatie en leesbevordering spreekt, mag je de lezer niet laten opdraaien voor de kosten", zegt hij in een gesprek met De Morgen. "Ik ben van mening dat de overheid die leenvergoeding moet betalen." Anciaux wil volgend jaar in zijn begroting honderdvijftig miljoen vrijmaken voor de leenvergoeding. Inmiddels zijn er gesprekken tussen zijn kabinet en dat van Verwilghen om een afwijking aan te vragen. Anciaux is ervan overtuigd dat Verwilghen de Vlaamse Gemeenschap de vrijheid zal laten de door de Europe Unie opgelegde leenvergoeding uit eigen zak te betalen. Anciaux zal bij zijn college van de Vlaamse regering voor extra middelen pleiten zodat die leenvergoeding er in januari 2002 kan komen. De minister hoopt daarmee de concurrentievervalsing tussen Vlaanderen en Nederland, waar de leenvergoeding wel al bestaat, weg werken.

[Terug naar boven]

De Morgen 11 april 2001
PROFESSOR BLANPAIN IS HET WACHTEN OP DE LEENVERGOEDING BEU
Auteurs eisen drie miljard de Belgische staat
Brussel /Van onze medewerker Joeri Naânaï Roger Blanpain, emeritus professor van de KUL, is het wachten op de invoering van de leenvergoeding in België beu. Als voorzitter van de Vereniging van Educatieve en Wetenschappelijke Auteurs (VEWA) eist hij, samen met zes andere auteursverenigingen, voor de Brusselse rechtbank van eerste aanleg drie miljard frank achterstallige leenvergoedingen van de Belgische staat. Blanpain hoopt door deze juridische zet dan ten slotte toch een einde te kunnen maken aan de lijdensweg van de Belgische auteurs, die nu al zeven jaar wachten op de toekenning van de hun bij de wet beloofde leenvergoeding voor het gebruik van hun werk door publieke bibliotheken. Volgens een Europese richtlijn van 1992 moest België voor 1 juli 1994 het leenrecht invoeren, waardoor auteurs, journalisten, fotografen en componisten een vergoeding zouden kunnen ontvangen voor het openbaar uitlenen van hun auteursrechtelijk beschermde werk. Artikel 62 van de wet van 30 juni 1994 op de auteursrechten voorziet weliswaar in de toekenning van een leenvergoeding, maar het Koninklijk Besluit dat het bedrag van die leenvergoeding moet bepalen is nog steeds niet goedgekeurd. Minister van justitie Marc Verwilghen (VLD) werkte in dit verband in oktober van vorig jaar een ontwerp van KB uit, maar het overleg hierover met de Vlaamse en Waalse ministers van Cultuur leverde tot op heden niets op (DM, 16 en 17 oktober 2000). De VEWA diende vorig jaar bij de Europese Commissie al een klacht tegen de Belgische overheid indiende wegens het niet naleven van de Europese wetgeving. In een persbericht kondigde Blanpain gisteren aan dat de VEWA nu dus, samen met zes andere auteursverenigingen, 3 miljard frank schadevergoeding eist: 'De Europese Commissie port België aan om de nodige maatregelen te nemen. Maar de geplande wetgeving geldt enkel voor de toekomst, en of die wetgeving er komt is nog een grote vraag. Vandaar een eis van schadevergoeding voor het verleden.' De dagvaarding gaat uit van de auteursvereniging VEWA, haar Waalse tegenhanger ASSUCOPIE, JAM (dat de journalisten vertegenwoordigt), SACD (voor de drama-auteurs), SCAM (voor de multimedia-auteurs), SOFAM (voor de auteurs van visuele kunsten) en SABAM, dat de rechten van auteurs, componisten en uitgevers beschermt. AUTEURSRECHT Onenigheid tussen federale overheid en gemeenschappen blokkeert dossier leenrecht al zeven jaar De financiële schade die de auteurs hebben geleden is volgens Blanpain vlug berekend: 'De auteurs vragen een leenrecht van één frank per lener per dag. Dat is 365 frank per persoon op jaarbasis. Voor dat bedrag mag eenieder zoveel werken lenen als hij maar wil. Ruim 1,5 miljoen Belgen lenen samen zo'n 65 miljoen werken per jaar. De schade bedraagt dan ook minstens 400 miljoen frank per jaar laattijdigheid, te vermeerderen met de gebruikelijke interesten. De auteurs wachten al zeven jaar op hun leenvergoeding. Vandaar 3 miljard frank.' In zijn persbericht merkt Blanpain op dat de ministers van Cultuur verantwoordelijk zijn voor de trage gang van zaken in dit dossier: 'De huidige minister van justitie wil wel, maar zijn collega's van Cultuur doen moeilijk.' Zo eist Vlaams minister van Cultuur Bert Anciaux (VU&ID) een overheveling van de bevoegdheid over de auteurswet naar zijn departement. Die overheveling vergt echter een grondwetsherziening of een bijzondere meerderheid in de Senaat of de Kamer, en daar wil Blanpain niet op wachten. Het is bovendien nog maar de vraag of de Belgische staat bereid zal zijn om de gevraagde 3 miljard frank uit te betalen. Zelfs al krijgen de auteursverenigingen principieel gelijk van de rechter dat de overheid de achterstallige leenvergoedingen moet uitbetalen, dan zal er wellicht nog heel wat water naar zee moeten vloeien voor men het eens is over de precieze omvang van de geleden schade. La Libre Belgique raamde die schade onlangs op 200 miljoen frank op jaarbasis en 1,5 miljard in totaal; slechts de helft dus van wat Blanpain vordert. De krant baseerde zich op berekeningen van SABAM. De Franse Gemeenschap heeft zich trouwens al verzet tegen de eis van SABAM, omdat de gevraagde leenvergoeding ten koste zou gaan van de toegankelijkheid van boeken en cd's voor jongeren en kansarmen. 'Onzin,' zegt Blanpain. 'Als men de gebruikers niet wil laten betalen, dan moet de overheid haar verantwoordelijkheid maar nemen. Maar de staat mag geen cadeaus geven op kosten van de auteurs.'

[Terug naar boven]

De Morgen 16 oktober 2000 (pag. 1)
Aarzelende Anciaux vertraagt invoering leenvergoeding
Marc Verwilghen wil auteurs 'loon' uitbetalen
BRUSSEL - 16 oktober 2000 - Van onze medewerker Joeri Naânaï/Karl van den Broeck. Minister van Justitie Marc Verwilghen (VLD) heeft een Koninklijk Besluit klaar dat auteurs en vertalers in België de leenvergoeding moet geven waarop ze al sinds 1994 recht hebben, zo vernam De Morgen. De leenvergoeding wordt vaak 'het loon van de schrijver genoemd, omdat ze de inkomsten compenseert die auteurs moeten derven omdat hun boeken niet worden gekocht maar uitgeleend. In het ontwerp-KB wordt bepaald dat elke bibliotheekgebruiker die ouder is dan zestien jaar een forfaitair bedrag van tweehonderd frank (4,9 euro) per jaar moet betalen. Dat geld zal door de betrokken beheersgenootschappen worden uitbetaald aan de Vlaamse auteurs en vertalers. Verwilghen wacht echter met de publicatie van het KB in het Staatsblad tot Vlaams minister van Cultuur Bert Anciaux (VU&ID) zich over de zaak heeft uitgesproken. Anciaux moet een antwoord geven op de vraag of de bibliotheekgebruikers, de gemeenten dan wel de Vlaamse gemeenschap zullen opdraaien voor de leenvergoeding. Hoe groot de totale 'pot' zal zijn die moet verdeeld worden over de auteurs en vertalers kan men op het kabinet-Verwilghen onmogelijk zeggen. In vergelijkbare landen als Finland en Noorwegen gaat het om ongeveer tweehonderd miljoen frank per jaar. Dat is een aanzienlijk bedrag, wetende dat het Fonds voor de Letteren slechts over een budget van 130 miljoen frank beschikt om het Vlaamse letterenbeleid te financieren. De leenvergoeding werd eigenlijk op 30 juni '94 al aan de Belgische auteurs toegekend. Ze zit vervat in artikel 62 van de auteurswet. Dat artikel bleef dode letter omdat de hoogte van de leenvergoeding nog steeds niet was vastgelegd. Het is precies dat wat Verwilghen nu wil doen, maar dan moet er wel snel duidelijkheid komen over de financiering van de leenvergoeding. "Het probleem ligt momenteel niet bij ons", zegt Verwilghens kabinetsmedewerkster Grevendonk, "maar bij het kabinet van minister Anciaux. We hebben al herhaaldelijk in brieven en rappels naar zijn standpunt terzake gevraagd, maar tot op heden hebben we nog geen reactie ontvangen." Anciaux kan nochtans niet beweren dat hij niet op de hoogte is van de achterstand. Op 15 mei schreef hij een brief aan de Werkgroep Auteurs voor Leenrecht. "Als minister van Cultuur neem ik hier ook mijn verantwoordelijkheid", schreef hij toen. "Ik volg het dossier op de voet op. Op 1 maart stuurde ik al een schrijven naar minister Verwilghen in het kader van het leenrecht. (...) Zoals u ziet, is het leenrecht een prioriteit in ons gehele bibliotheekbeleid." Op het kabinet van minister Anciaux wilde vorige week niemand commentaar leveren op de zaak.
De Morgen 16 oktober 2000 (pag. 26)
Europa verplicht België al sinds '92 om leenvergoeding in te voeren
Boekensector is het wachten moe
BRUSSEL - 16 oktober 2000 - Van onze medewerker Joeri Naânaï. De invoering van een leenvergoeding voor auteurs en vertaler is een beetje het monster van Loch Ness van het Belgische (Vlaamse) letterenbeleid. Het dossier sleept al decennia aan en leek door de goedkeuring van de auteurswet in 1994 eindelijk zijn beslag te krijgen. Niets was minder waar (zie bovenstaand stuk). In '98 leek er dan plots toch weer schot in de zaak te komen. In oktober '98 overhandigde een delegatie van Vlaamse jeugdauteurs een petitie aan de vorige minister van Cultuur Luc Martens (CVP) waarin ze de Vlaamse en federale regering vroegen om de auteurswet eindelijk toe te passen. Minister Martens beloofde destijds dat hij werk zou maken van de leenvergoeding op voorwaarde dat zijn partijgenoot en toenmalige collega van Justitie Tony Van Parys (CVP) bereid was de bibliotheken ontheffing te verlenen van het betalen van auteursrechten aan de federale regering. Eind '98 had de Werkgroep Auteurs voor Leenrecht een onderhoud met het kabinet van minister Van Parys, die op 9 februari '99 in een brief aan de werkgroep op zijn beurt beloofde werk te zullen maken van de uitvoering van de auteurswet. De sector is het wachten op de inlossing van al die mooie beloften inmiddels beu, te meer omdat er door de Ministerraad van de Europese Gemeenschap al sinds '92 een richtlijn over het leenrecht werd uitgevaardigd, die voor 1 juli '94 door alle Europese lidstaten moest worden opgenomen in nationaal recht. België is, zoals zo vaak, zes jaar te laat. Er bestaat zelfs al een Europees arrest, het fameuze Francovicharrest uit '95, waarin gedreigd wordt met een juridische vervolging van lidstaten die de Europese richtlijnen niet tijdig naleven. Op de vraag waarom men wacht op het standpunt van Anciaux alvorens een KB uit te vaardigen waarin het bedrag van de leenvergoeding alvast is opgenomen, waardoor de minister van Cultuur juridisch gevat wordt en er eindelijk een einde komt aan het heen en weer geschuif van verantwoordelijkheden, antwoordt men op het kabinet van Verwilghen: "Direct een KB uitvaardigen zou niet erg collegiaal zijn ten opzichte van minister Anciaux. Bovendien verkiezen we de financiëe randvoorwaarden ook op te nemen in het KB, zo niet zal de leenvergoeding als een boemerang in ons gezicht terugkomen. De eerste vraag die men dan zal stellen is: wie moet dat allemaal betalen? Maar als Anciaux niet snel reageert, zullen we noodgedwongen andere maatregelen moeten nemen." De leenvergoeding van 200 frank zoals Verwilghen die nu voorstelt, kwam er na berekeningen op basis van het totale aantal uitleningen per jaar in scholen, bibliotheken en verenigingen. De Vereniging van Educatieve en Wetenschappelijke Auteurs, die betrokken werd bij de uitwerking van het KB, schat dat aantal momenteel op zo'n 65 miljoen. Volgens de vereniging zou het volstaan als lezers jaarlijks een forfaitair bedrag van 200 frank betalen aan de auteurs. Daarbij is alleen het aantal bibliotheekgebruikers boven de zestien jaar verrekend. "Gebruikers onder de zestien worden niet opgenomen in de berekening van het leenvergoedingsbedrag, omdat we de leesbevordering van de jeugd niet willen doorkruisen", zegt het kabinet van Verwilghen. Details over hoe het geld over de honderden Vlaamse auteurs en vertalers moet worden verdeeld, kon men nog niet geven.

[Terug naar boven]

Minister Anciaux noemt leenrecht prioriteit

	                                             Vlaamse regering
	                              Kabinet van de Vlaamse minister
	                        van Cultuur, jeugd, Stedelijk Beleid,
	                     Huisvesting en Brusselse Aangelegenheden

	                              Martelaarsplein 7, 1000 BRUSSEL
	                       Tel. (02)553 28 11 - Fax (02)553 28 05
	                        E-mail: kabinet.anciaux@vlaanderen.be


	Aan de heer R. H. Schoemans
	Hoogstraat 90A,

	1650 BEERSEL


	Uw kenmerk        ons kenmerk                  bijlagen
	                  BA/BC/T-7440/2000-205

	Vragen naar e-mail         telefoonnummer         datum
	Bart.caron@vlaanderen.be   (02)553.28.11    15 mei 2000



	Betreft: Uw brief dd 24 april 200O mbt het leenrecht


	Geachte heer,


	Uw brief heb ik goed ontvanqen.

	Dat auteurs via het leenrecht een beperkt inkomen verwerven
	telkens een boek, een partituur of een CD van hen wordt uit-
	geleend in de bibliotheek, is op zich een niet meer dan 
	terechte zaak.
	Dat staat zelfs helemaal los van de vraag of auteurs vandaag
	de dag een lager inkomen zouden krijgen (schade zouden lijden)
	door het feit dat ze minder boeken verkopen. In ieder geval 
	hebben auteurs recht op een behoorlijk inkomen, zowel  uit 
	verkoop als uit uitlening.

	Of de voorgestelde regeling rond het leenrecht van minister 
	Verwilghen beide doelstellingen dient, is de voorliggende vraag.
	Wellicht zijn er betere systemen mogelijk om auteurs een 
	behoorlijk inkomen te verzekeren en de laagdrempelige cultuur-
	spreiding te behouden en te versterken. Maar het leenrecht is 
	een stap in de goede richting.

	Kunstenaars (inclusief auteurs) hebben bij ons nog steeds een 
	slecht sociaal statuut. Het besef groeit dat aan die problematiek
	het nodige moet worden gedaan. We kunnen deze bekommernis alleen 
	delen en elke stap toejuichen. Dit behoort echter tot de bevoegd-
	heid van de federale overheid.

	De Vlaamse Gemeenschap gaat grotendeels akkoord met het ontwerp 
	van KB betreffende de vergoedingsrechten voor openbare uitlening 
	van de auteurs, vertolkende of uitvoerende kunstenaars, producenten 
	van fonogrammen en producenten van eerste vastleggingen van films.

	Als minister van Cultuur neem ik hier ook mijn verantwoordelijkheid 
	in en volg het dossier op de voet. Op 1 maart jongstleden stuurde ik 
	reeds een schrijven naar Minister Verwilghen in het kader van het 
	leenrecht. Mijn kabinetsmedewerker Bart Caron, die het bibliotheek-
	beleid opvolgt, had ook reeds enkele gesprekken op het kabinet van 
	minister Verwilghen hieromtrent.

	Zoals u ziet is het leenrecht geen verloren gegaan dossier in de 
	regeringswissel, maar een prioriteit in ons gehele bibliotheek-
	beleid.

	Met de meeste hoogachting,

	(get)
	Bert Anciaux
	Vlaams minister

[Terug naar boven]

Minister Verwilghen overlegt
met beheersvennootschappen

	Kabinet van 
	de Minister van Justitie                       Brussel 05-05-2000
	
	                           Aan de Heer R. SCHOEMANS
	                           Werkgroep Auteurs voor Leenrecht 
	                           Hoogstraat 90A
							   
	                           1650 BEERSEL
								
										  
	O/Ref.: KAB/00/16/PVB/17546/040500/er
							
										 
	Geachte heer Schoeman,
	
	
	Ik mocht Uw schrijven van 24 april jongstleden m.b.t. het 
	leenrecht en de bijlage goed ontvangen en nam met aandacht 
	kennis van de inhoud.
	
	Het lijkt mij inderdaad dat in dit dossier reeds veel kostbare 
	tijd verloren ging.
	
	Wat betreft de actuele stand van zaken deel ik U mede dat op 
	14 en 17 april 	een vergadering werd georganiseerd met de 
	beheersvennootschappen Auvibel en Reprobel teneinde zoals bepaald 
	in de wet van 30 juni 1984, hun concrete voorstellen te bekomen.
	
	Van zodra deze voorstellen bekomen worden, zullen de besprekingen 
	verder gezet worden.
	
	Met hoogachting,
	
	                                        De Minister van Justitie,
	
	                                        (getekend)
	                                        Marc VERWILGHEN

[Terug naar boven]

Minister Tony van Parys maakt KB over leenrecht

	De Minister van Justitie                       Brussel 09-02-1999
	
	                           Aan de werkgroep Auteurs voor leenrecht
	                           p.a. Roger H. Schoemans
	                           Hoogstraat 90A
	                           1650 Beersel
								
										  
	O/Ref.: KAB/99/6.1/VI.7/0202/sb
										 
	Geachte leden van de werkgroep auteurs voor leenrecht,
										   
	In gevolge uw bezoek aan het kabinet van het ministerie van Justitie 
	en het onderhoud dat U had met mijn kabinetsmedewerker op 21
	december 1998, ben ik van plan een koninklijk besluit op te maken in 
	uitvoering van de wet van 30 juni 1994 betreffende het auteursrecht
	en de naburige rechten, meer bepaald de uitvoering van de in artikel
	62 genoemde vergoeding voor het geval van uitlening van werken 
	van letterkunde. De door U georganiseerde petitie maakt duidelijk
	dat dit voor vele auteurs een belangrijke problematiek is.
	
	Ik zal dus een ontwerptekst opmaken en de volgende weken en 
	maanden contact opnemen met de diverse partijen in deze discussie,
	om een evenwichtige en werkzame eindtekst op te maken.
	
	Met oprechte hoogachting,
	
	(getekend)
	Tony Van Parys
	Minister van Justitie

[Terug naar boven]

Minister Martens belooft leenrecht tegen 2001
BRUSSEL - 27 oktober 1998 - Tegenover een delegatie van Vlaamse jeugdauteurs verklaarde Vlaams Gemeenschapsminister Luc Martens vandaag dat hij alles in het werk wil stellen om de auteurs tegen 2001 een eerste keer leenrecht uit te betalen.
Meer dan 120 Vlaamse auteurs onder-tekenden een petitie waarin ze de Vlaamse en de Federale regering vragen de auteurswet van 1994 toe te passen en aan de auteurs een leenvergoeding uit te betalen voor het uitlenen van hun boeken in bibliotheken. Tijdens een onderhoud met een delegatie van de auteurs verklaarde minister van cultuur Luc Martens zich bereid werk te maken van dit leenrecht. Eerst wil hij van zijn federale collega minister van justitie Tony Van Parys de toezegging dat deze de bibliotheken ontheffing verleent van het betalen van auteursrechten aan de federale regering. De vraag daartoe is al gesteld.	Vervolgens wordt het leenrecht ingepast in het nieuwe bibliotheekdecreet dat momenteel ter discussie staat. Het is de bedoeling dat elke bibliotheek een kleine verplichte bijdrage vraagt aan de uitleners. Van dat geld wordt onder andere de leenvergoeding betaald a rato van het werkelijk aantal uitleningen per auteur. Deze informatie zal beschikbaar van zogauw alle bibliotheken geïnformatiseerd zijn en op een netwerk zijn aangesloten. Dat informatica-project is overigens al ver gevorderd en binnenkort operationeel. Qua timing zou het bibliotheekdecreet in werking kunnen treden in 2000 zodat de leenvergoeding in 2001 een eerste keer zou kunnen worden uitgekeerd.

[Terug naar boven]

Overleg over leenrecht tussen Martens en Van Parijs aangekondigd

ANTWERPEN - 30 oktober 1998 - Er komt heel spoedig overleg over het leenrecht tussen Vlaams minister Martens en federaal minister Van Parijs. Dat kondigde minister Martens aan tijdens de officiële opening van de 62e Boekenbeurs voor Vlaanderen in het Bouwcentrum te Antwerpen.

In zijn verwelkoming vroeg Luc Demeester, algemeen voorzitter van de Vereniging ter Bevordering van het Boekwezen in Vlaanderen uitdrukkelijk om een spoedige toepassing van het leenrecht voor auteurs en uitgevers.
In zijn antwoord bevestigde Vlaams minister van Cultuur Luc Martens nogmaals zijn eerdere belofte dat hij meteen werk wil maken van het gevraagde leenrecht. Hij kondigde ook aan dat inmiddels al een afspraak werd gemaakt met federaal minister van justitie Tony Van Parijs. Zeer spoedig zullen beide rond de tafel gaan zitten om de mogelijke problemen rond de invoering van het leenrecht te bespreken. Zoals eerder gemeld vraagt Martens dat Van Parijs de bibliotheken van auteursrecht zou ontheffen, waarna de Vlaamse Gemeenschap het leenrecht kan invoeren.
Overigens was het leenrecht het gespreksonderwerp van de dag tijdens de openingsreceptie van de Boekenbeurs.

[Terug naar boven]

Inhoud
E-mail naar webmaster

[Home] [Nieuws] [Petitie] [Auteurswet] [Europa] [Discussie] [Links]