Gregoriaans

CD-bespreking

[Home] [Het geluid van de stilte] [De wortels] [De muziek] [Gregoriaans nu] [Liturgische kalender] [Bibliografie] [Discografie] [Agenda] [Gregoriaans op het net] [Zoeken] [Gastenboek]

Fingergullofficiet - De Susceptione Sanguinis Christi

Schola Sanctae Sunnivae o.l.v. Anne Kleivset

N°Mod.IndexTrackTime
01 Varia Domine labia mea aperies 00:55
02 Hymnus Christe redemptor omnium 04:30
03 Responsorium Dignus es Domine 02:00
04 Antiphona RealAudio FileDomine rex omnipotens 05:30
05 Antiphona Gregem tuum Domine 03:00
06 Antiphona Da benignissime Deus 06:25
07 Varia Pater noster 00:40
08 Lectio Lectio I: Sermo Sancti Joannis Chrysostomi 02:40
09 Responsorium Verbum Patris 02:55
10 Lectio Lectio II: Ibid. 03:05
11 Responsorium Primogenito Patris 01:35
12 Lectio Lectio III: Ibid. 02:33
13 Responsorium Completis scriptis 02:35
14 Antiphona Gratia Dei 04:30
15 Antiphona Ave regum rex 05:05
16 Responsorium Sanguis tuus Domine 02:00
17 Responsorium Gratia dominica 01:55
18 Responsorium Summa laus 02:50
19 Hymnus Pange lingua 04:10
20 Hymnus Te Deum laudamus 05:25
21 Varia Benedicamus Domino 01:20
66:06

Bespreking

De eerste cd van de Schola Sanctae Sunnivae uit Trondheim in Noorwegen is gewijd aan het lokale Middeleeuwse officie De Susceptione Sanguinis Christi, in het Noors Fingergullofficiet genoemd. Het ontstond in de 12e eeuw in Nidaros bij Trondheim, een aartsbisschoppelijke zetel waar de relieken bewaard werden van Olav Haraldson die in 1030 omkwam in de slag van Stiklestad en daar genoeg aan had om tot martelaar van het geloof te worden uitgeroepen. Nidaros was niet alleen daarom een religieus centrum en een bedevaartsoord, maar ook omwille van de verering van een relikwie van het Heilig Bloed die daar op 12 september 1165 zou aangekomen zijn. Om die verjaardag te vieren, ontstond het Fingerfullofficiet. Fingergull betekent ring van goud wat op de vorm van de reliekhouder zou kunnen slaan. Het officie zelf werd overgeleverd in een Middeleeuws manuscript, ontstaan in de 13e eeuw en nu bewaard in Kopenhagen. Dit officie is een van de slechts drie Noorse lokale officies die de Reformatie overleefden. Het bekendste is het Olavsofficie.
Deze cd brengt een belangrijk aantal gezangen uit de Metten met een mooie keuze aan antifonen, responsoria, lezingen en hymnen. Voor de interpretatie koos de Schola resoluut voor een semiologische benadering, uitgaande van de tekst, gebaseerd op de gregoriaanse modaliteit en de vaste gregoriaanse formules en uiteraard fijngesteld aan de hand van de middeleeuwse neumen die haarfijn het ritme van de gezangen weergeven.
De Schola Sanctae Sunnivae - genoemd naar de Noorse vrouwelijke heilige Sunniva - bestaat uitsluitend uit geschoolde vrouwelijke zangers. Onder de bezielende leiding van Anne Kleivset komen deze middeleeuwse gezangen op een wonderlijke manier tot leven. Dit koor was niet voor niets de revelatie op het 7e Festival van het Gregoriaans te Watou in 2000. De zangeressen produceren een uitermate verfrissend en helder geluid en hun gezangen klinken ongewoon blij, iets wat bij veel gregoriaanse koren niet vanzelfsprekend is. Opmerkelijk hierbij is dat de leden vanuit een protestantse traditie tot het zingen van gregoriaans zijn gekomen en misschien moeten we daar wel het geheim van hun frisse benadering zoeken. Dat hun uitvoeringen daardoor eerder concerten lijken dan liturgische diensten is mogelijk ook daarop terug te voeren, al kan hen moeilijk een tekort aan stijl of ingetogenheid verweten worden. Anderzijds is het zo dat de inspirerende manier waarop Kleivset haar koor dirigeert een ware lust voor het oog is, maar wat mij betreft, mogen biddende zielen zich daar gerust door laten afleiden.
Toch een paar schoonheidsfoutjes op deze cd. Zo vind ik het ontzettend jammer dat het koor zich bij de antifonen en psalmen laat begeleiden door orgel. Het volstaat om zo'n psalm te vergelijken met de responsoria die wel zonder begeleiding worden gezongen om te horen dat deze zangeressen de orgelbegeleiding absoluut niet nodig hebben en met hun pure stemgeluid ook veel krachtiger en authentieker overkomen. Het gekke is dat ze bij uitvoeringen geen orgelbegeleiding gebruiken. Uit de bijgevoegde brochure kun je afleiden dat ze - bij deze eerste cd - bang waren dat de luisteraar de monodische gezangen al gauw wat te eentonig zou vinden. Intussen zijn ze er wel achter gekomen dat dit niet zo is en uit goede bron vernamen we dat de tweede cd die op komst is zonder orgelbegeleiding werd opgenomen. Verder is het jammer dat in de nochtans mooie brochure wel een Noorse en een Engelse vertaling van de gezangen staat, maar dat de Latijnse tekst helaas ontbreekt.

Willy Schuyesmans - 12 oktober 2000
[Terug naar boven]
[Terug]
[Home] [Het geluid van de stilte] [De wortels] [De muziek] [Gregoriaans nu] [Liturgische kalender] [Bibliografie] [Discografie] [Agenda] [Gregoriaans op het net] [Zoeken] [Gastenboek]
Mail to webmaster