|
| 
| |
10° Internationaal
Gregoriaans Festival van Watou
20 tot 24 mei 2009
Een verslag
Woensdag
Het Hemelvaartweekend staat voor de deur.  In Watou is het driejaarlijkse hoogfeest van het gregoriaans weer begonnen. Afgelopen weekend zijn er al pre-ouvertures geweest in Poperinge en Veurne en vanavond, woensdag, is er een laatste pre-ouverture in Boëseghem, 30 km hier vandaan in Frans-Vlaanderen. Op het dorpsplein van Watou schijnt de zon. De terrasjes zitten vol en ik zie overal bekenden opduiken. De sfeer zit er meteen al in. Vijf dagen lang heel veel gregoriaans beluisteren en beleven en tussendoor samen verbroederen bij een Hommeltje of een Trappist.
Woensdag, Avondconcert Boëseghem
Op het avondconcert in Boëseghem in Frans-Vlaanderen maakten vooral de solisten Letizia Butterin en Gennaro Becchimanzi uit de koren van Alberto Turco (Italië) grote indruk. Ze zongen o.a. een lamentatie en een oratie van Jeremias uit het Ambrosiaans repertoire. De vrouw heeft een heel soepele sopraanstem waarmee ze onwaarschijnlijke klanken te voorschijn tovert. De man zingt met een aangename tenorstem. Hoewel hij niet de virtuositeit haalt van Turco's vroegere solist Alessio Randon, is het heerlijk om naar hem te luisteren.
Donderdag, Lauden
Nog voor het ontbijt de gezongen Lauden voor Hemelvaart bijgewoond door het dameskoor In Voluntate in de nieuwe bezetting. De zusjes Van Hauten kregen sinds een jaartje de steun van Mia Pastijn (prachtige stem!) en Vera Van der Vorst.
Je merkt zo dat ze zich uit de naad werken om hun gregoriaans zo authentiek en tegelijk zo muzikaal mogelijk te laten klinken. Dat ze daarbij de liturgie al eens naar eigen hand zetten - een Invitatorium uit de Metten dat opduikt in de Lauden - vergeef je hen vanzelf, want ze maken er een prachtig en zinvol geheel van.
Donderdag, Plechtige Hoogmis, Vespers
Om half elf opent het festival met de Plechtige Hoogmis van Hemelvaart. Stampvolle kerk, talrijke koren, waaronder vooral een solist van de Schola Hungarica opvalt die het Omnes gentes plaudite manibus zingt met trillende kwarttonen die je eerder in een moskee zou verwachten, maar die toch ook helemal in het gregoriaans thuishoren.
In de namiddag volgden nog de Plechtige Vespers, alweer in een afgeladen kerk, waarmee het liturgische deel van de dag werd afgesloten.
Donderdag, Avondconcert Wervik
Hoofdmoot van de dag was echter het avondconcert in Wervik dat alvast als een hoogtepunt van dit Watoujaar mag gezien worden. Verscheidene koren en zangers hadden we gisteren al in Boëseghem gezien: de poezelige Pueri Cantores natuurlijk, maar ook de solisten uit Italië, met een ander, maar vergelijkbaar programma als gisteren.
De Schola Hungarica (mannen, vrouwen, kinderen) verraste met een mysteriespel rond Driekoningen.  Hoogtepunt van de avond echter waren de studenten van de Choralschola des Institutes für Kirchenmusik un Orgel der Kunstuniversität Graz uit Oostenrijk met gezangen op teksten uit het Hooglied. Hun geschoolde stemmen deden de prachtige kerk van Wervik zinderen.
Vrijdag, symposium
In een afgeladen parochiezaal liet prof. dr. Eugeen Lieven d'Abelardo – ondanks zijn Italiaans klinkende naam in West-Vlaanderen ontsproten – ons kennismaken met Het gregoriaans repertoire vanuit muziekfenomenologisch perspectief, een mondvol om te zeggen dat je bij het bestuderen van iets van het fenomeen moet uitgaan en dat zo getrouw mogelijk moet beschrijven. Laten we proberen dit symposium samen te vatten.
 De enige manier om muziek te benaderen, is dan ook te vertrekken van het geluid (en niet van opgeschreven muziek die niet meer is dan een afkooksel van de muziek zoals die moet klinken). Alleen door met een frisse kijk – of beter met een fris oor – naar muziek te luisteren, kun je uiteindelijk iets bereiken.
Dat is zeker zo bij gregoriaans omdat die muziek als geen ander op een orale traditie teruggaat. Het komt erop aan op zoek te gaan naar muzikale functies. Eén toon is geen muziek, zoals één woord geen taal is. Het komt op relaties van tonen onderling aan, bijvoorbeeld intervallen. Muziek bestaat niet. Het is een proces met expansie en compressie golvend van hoogtepunt naar hoogtepunt.
De relatie tussen twee tonen is meer dan de som van beide. Tonen bevruchten elkaar en vormen zo een nieuwe entiteit. Verder is een voortdurende wisselwerking tussen spanning en architectuur.
Bij het interpreteren van een tekst hoor je dus op zoek te gaan naar steunpunten, naar cycli. Het gaat om de ontwikkeling en hoe die verloopt. Daarbij moeten we altijd in het achterhoofd houden dat niemand op dezelfde manier hoort en dat wij bovendien ook helemaal niet meer onbevangen luisteren zoals middeleeuwers dat deden. Ons gehoor wordt voor een belangrijk deel bepaald door de hele muziekgeschiedenis, van Josquin des Prés, via Bach en vele anderen tot de modernen.
Vervolgens liet d'Abelardo ons kennis maken met de praktijk. Hoe ga je te werk bij het interpreteren van een nieuw stuk gregoriaans? Hoe ga je op zoek naar de belangrijke punten in het gezang? In de allereerste plaats door de tekst goed te lezen en te ontleden. Tekst is de basis van gregoriaans.
Aan de hand van o.a. een viertal versies van Viri Galilei – die hij liet uitvoeren door enerzijds de Choralschola der Kunstuniversität Graz en anderzijds Hartkeriana uit Amsterdam, allebei onder leiding van Adrija Cepaité – maakte de spreker duidelijk hoe dat in de praktijk in zijn werk gaat. Voor de vele gregorianisten in de zaal was dat pas snoepen: je zag stapje voor stapje hoe een interpretatie van een zangstuk tot stand komt.
Vrijdag, Eerste auditie 'Imitatio Christi'
Na al het voorbereidende werk zijn we eindelijk aan de eerste auditie toe en dat is tenslotte de reden waarom liefhebbers van het gregoriaans naar Watou komen. Hier kan je in een kort tijdsbestek tal van verschillende stijlen en uitvoeringswijzen bestuderen van koren uit de hele wereld. | | Franz Karl Prasl |
De audities werden dit jaar samengesteld door de artistieke directeur van het festival Franz Karl Prasl, professor gregoriaans en kerkmuziekgeschiedenis aan de Kunstuniversität Graz in Oostenrijk en ook bekend als internationaal concertorganist en dirigent. Hij koos voor het thema Imitatio Christi of De navolging van Christus. Heiligen vervullen daarbij een voorbeeldfunctie en Prasl koos dus gezangen uit het repertoire van heiligenofficies en misformulieren, zowel uit het oude fonds (7e-11e eeuw) als uit de late bloeitijd (13e-14e eeuw). In elke auditie werd geput uit het repertoire van vier heiligen, zowel apostelen, martelaren, belijders als vrouwen.
De Gregorian Chant Schola of Saint John's Abbey and University beet de spits af met gezangen uit het repertoire van Johannes, apostel en evangelist. Dirigent Fr. Anthony Ruff, osb studeerde in Graz, o.a. bij Prasl, en kreeg van hem de opdracht de semiologie in de USA te verbreiden. Met zijn eigen koor is Ruff daar alvast in geslaagd, al klinkt het hier en daar nog een beetje houterig. Toch brengt het koor een mooie, homogene samenzang en beschikt het over enkele overtuigende solisten.
Veel beter klinkt de Wiener Choralschola uit Oostenrijk o.l.v. Daniel Mair. Zij kregen de heilige Benedictus, abt, toegewezen. De vijf mannen zingen krachtig in de goede Weense traditie en brengen een vlotte semiologie zonder franje of pretentie. Gewoon steengoed gregoriaans. Ze brachten o.a. een vrijwel onbekende sequentia Laudum carmina Benedicto en gebruikten daarbij een uit Byzantium afkomstige traditie om de laatste klank van een vers, een 'a' aan te houden terwijl andere zangers het volgende vers zingen. Klinkt mooi en bijzonder.
De Schola Sanctae Sunnivae uit Trondheim, Noorwegen, is een oude bekende in Watou. Dit koor geldt zowat als een van de beste koren van Europa. De groep is inmiddels uitgebreid tot 14 vrouwen, allemaal professionele zangeressen, die onder de dynamische leiding van Anne Kleivset het repertoire van de heilige Agatha, maagd en martelares, brachten. Kleivset vliegt als een vogel boven haar koor waaruit ze de kleinste semiologische details weet te voorschijn te toveren alsof het geen moeite kost. Een vreugde om naar te kijken en te luisteren. Prachtig vond ik de wanhoop in de stemmen van die vrouwen toen ze zongen hoe Agatha God om kracht vroeg toen haar borsten werden afgesneden, maar ook de woede toen ze de uitroep van de martelares haast uitschreeuwden (muzikaal dan wel) toen Agatha uitriep: 'Goddeloze wreedaard die God niet vreest, gij hebt u niet geschaamd te schenden in een vrouw wat ge bij uw moeder hebt gezoogd'.
Hartkeriana uit Amsterdam o.l.v. Eugeen Lieven d'Abelardo sloot de eerste auditie af met gezangen over de heilige Stefanus, de eerste martelaar. Wat is dat koor gegroeid! Krachtige geroutineerde stemmen die een prachtig gregoriaans zingen en over sterke solisten beschikken. Wie 's morgens het symposium had bijgewoond zag meteen in de praktijk gebracht hoe zorgvuldig d'Abelardo de tekst behandelt, bijvoorbeeld in de sequentia Hanc concordi famulatu. D'Abelardo fladdert zo mogelijk nog harder met zijn armen dan Kleivset, iets wat hij destijds van Wim van Gerven, zijn voorganger bij het Gregoriaans Koor van Amsterdam, geleerd moet hebben. Hij maalt er ook niet om midden in het optreden nonchalant zijn jasje uit te trekken als hij te warm krijgt. Maar qua genietbaar gregoriaans kon dit tellen. Chapeau.
|
Vrijdag, Feestelijke avondmis
 De misviering werd verzorgd door de Hongaarse schola's Jubilate (vrouwen) en Cantate (mannen), door de Pueri Cantores of Daegu uit Korea, de Schola Cantorum Vilnensis uit Litouwen en Les Filles du Sacré Coeur uit Japan. De laatste twee koren lieten zich hier voor het eerst horen, maar morgen in de audities komen ze uitgebreider aan bod.
Vrijdag, Avondconcert
Bij dit avondconcert in de kerk van Watou hoorden we zowel de soliste Letizia Butterin van In dulci Jubilo (nu met een stukje Oud-Romeins repertoire) als de meisjes van Graz (met een ander stuk uit het Hooglied) terug.
 Ook de Schola Hungarica was weer van de partij met het Ambrosiaans mis- en officierepertorium van Epifanie. Een indrukwekkende belevenis en een mooie kennismaking met het fel omspeelde Ambrosiaans met zijn vele herhalingen.
Vanavond maakten we ook kennis met de Schola Cantorum München van Stephan Zippe, mogelijk een veelbelovend koor met jonge mensen, maar ze lieten een erg verkrampte indruk na en hun gezangen klonken ongelooflijk somber. Te gespannen? Morgen horen we ze in de auditie. Hopelijk klinken ze dan beter.
Zaterdag, Lauden
 We begonnen de dag met een schitterende uitvoering van de Lauden door de daarin zeer geroutineerde Hongaarse koren Jubilate en Cantate.
De beide koren zijn geroutineerde officiezangers en dat hoor je vooral aan hun feilloos uitgevoerde psalmodie.
Een mooie kans om die eerder zelden uitgevoerde liturgie nog eens in volle glorie te aanschouwen.
Zaterdag, Tweede Auditie 'Imitatio Christi'
De tweede auditie van dit festival werd ingezet door de Schola Cantorum München o.l.v. professor Stephan Zippe. Het koor dat ons gisteren in het avondconcert niet echt kon bekoren, bracht gezangen van het feest van Sankt Gallen, de patroonheilige van de Zwitserse abdij die zoveel voor het gregoriaans heeft betekend. Helaas, onze indruk van gisteren werd alleen maar bevestigd. Positief is dat het om vrij jonge mensen gaat die weliswaar correct semiologisch zingen, maar dat nog aarzelend doen, wat uitmondt in een mak voortkabbelend gezang. Ook visueel valt er niet veel te beleven: doodernstige gezichten waar geen greintje vreugde op te rapen valt. Dit koor is gewoon te vroeg naar Watou gekomen. Het is er niet rijp voor. Toch hebben ze veel potentieel. Ik hoop ze over drie – of beter nog over zes jaar – terug te zien.
De Schola Cantorum Vilnensis uit Litouwen o.l.v. Romualdas Grazinis klinkt al een heel stuk beter. Zij zingen gezangen van het feest van de heilige Onnozele (onschuldige) kinderen, martelaren. De zangers hebben mooie stemmen, een goede voordracht en een redelijke frasering. Mooi is hun sequentia Laus tibi, Christe met een aantal polyfone eindsyllaben. Je kunt je nauwelijks voorstellen wat voor een indruk zulke frivoliteitjes moeten gemaakt hebben toen ze voor het eerst werden uitgevoerd. Hun communio Vox in Rama klonk me iets teveel als een reclameboodschap. Op geen enkel ogenblik is de wanhoop te horen van Rachel die om haar vermoorde kinderen weent. In het responsorium Centum quadraginta was ik oprecht geschokt door de ronduit seksistische tekst: Honderdvierenenveertig duizend, die van deze aarde gered werden, zijn zij die niet door een vrouw verontreinigd werden; ze zijn immers maagd gebleven. Zo'n tekst hoort vandaag niet meer gezongen te worden. Prof. dr. Rumphorst (AISGre) maakte mij er bovendien nog op attent dat dit koor introitus, graduale en communio zongen volgens de Tridentijnse ritus, alsof er nooit een Tweede Vaticaans Concilie was geweest.
Met Les Filles du Sacré Coeur uit Japan, o.l.v. Hiroko Watanabe, glijden we een heel andere wereld binnen. Zij zingen gezangen over de Heilige Agnes, maagd en martelares. Ze doen dit vanuit hun Japanse traditie en dat hoor je. Hemelse stemmen zijn het die een muziek zingen die totaal vreemd is aan hun cultuur. Watanabe is al voor de vierde keer in Watou, maar de vorige drie keer kwam ze alleen maar luisteren en kijken of haar koor hier iets zou kunnen bijbrengen. Deze keer heeft ze dus haar koor meegebracht en dat zorgde voor hemelse stemmen, heel zangerig, af en toe met een beetje vibrato, wat toch wat vreemd aandoet in het gregoriaans. De frele stemmen maken hier en daar wel eens een foutje tegen de Latijnse uitspraak, maar een kniesoor die daarop let. Hiroko Watanabe – die overigens zelf over een schitterende stem beschikt, waarvan getuige het vers uit het graduale Diffusa est gratia – weet haar Oosterse meisjes op een verantwoorde manier gregoriaans te laten zingen.
Top of the bill van deze auditie wordt echter de Schola Gregoriana Gaudete uit Venezuela o.l.v. Mario Guillermo Ojeda G. met gezangen over Sint-Paulus, apostel. Deze schola was ook al aanwezig op de vorige editie van Watou, maar ze zijn sindsdien alleen maar gegroeid. Ze koppelen een perfecte zegging van de teksten aan een vlotte semiologie met mooie fraseringen. Bovendien hebben ze een goede homogene samenklank en ronduit schitterende solisten. Wat mij het meest opviel, was dat de zangers letterlijk aan de vingers van de dirigent hangen. Geen enkel ander koor heeft zo'n aandacht voor de directie. Ze kijken nauwelijks naar hun partituur die ze vrijwel van buiten kennen en dat werpt zijn vruchten af. Een absoluut hoogtepunt.
|
Zaterdag, Derde Auditie 'Imitatio Christi'
De derde auditie wordt met stijl ingezet door een van de weinige Vlaamse koren die op het festival aanwezig zijn, de Schola Trunchiniensis uit Drongen, o.l.v. Frans Mariman, een monument in de interpretatie van het gregoriaans. Het koor, dat bestaat uit professionele zangers, stuk voor stuk oud-studenten van het Centrum Gregoriaans in Drongen, kregen diaken en martelaar Sint-Laurentius toegewezen als heilige. De acht mannen brengen een levendig en zeer beweeglijk gregoriaans dat meteen boeit. Dit is muziek, gevarieerd, sprankelend en kabbelend als een heldere beek. Elk woord wordt als het ware verkondigd en de melodie slingert zich van hoogtepunt naar hoogtepunt. Bovendien beschikt het koor over schitterende solisten. Eindelijk krijgt Frans Mariman het koor dat hij verdient.
Neem het me niet kwalijk, maar een groter contrast dan met de kleurige poppetjes van de Pueri Cantores of Daegu valt nauwelijks te bedenken. Het Koreaanse koor onder leiding van zuster Catharina J.S. Kim, dat gezangen van de heilige Martha ten gehore bracht, blijft zonder twijfel de publiekslieveling met hun zeemzoete stemmetjes en hun lekstokkleuren, maar ik heb ze nu echt wel genoeg gehoord. De laatste vier afleveringen van Watou zijn ze present geweest en misschien zijn ze nu wel incontournable geworden, maar na zeven optredens in één week is mijn persoonlijke tolerantiegrens bereikt. Ik wil ze niet meer zien!
Dan veel liever Vox Clamantis uit Estland o.l.v. Jaan-Eik Tulve die de gezangen van apostel Sint-Jacobus de meerdere kreeg toebedeeld. Hoewel de zes mannen en één vrouw – een zeer lage alt – heel ingetogen zongen, konden ze me toch niet zo overtuigen als drie jaar geleden. Toen deden ze de muziek wervelen met een deugddoende gezwindheid. Nu brachten ze weliswaar nog altijd een vanzelfsprekend gregoriaans, vlot en gevarieerd, maar de uitstraling van vorige keer heb ik gemist. Vanavond treden ze nog eens op tijdens het avondconcert en hopelijk komen ze daar beter tot hun recht.
De Schola Hungarica uit Hongarije, een gemengd koor, heeft twee dirigenten: Judit Fehér en György Merczel. Ze kregen hun eigen heilige koning Stefanus van Hongarije te bezingen en dat deden ze met verve. Ondanks hun wat vreemde uitspraak van het Latijn zingen deze jongens en meisjes heel vlot en geroutineerd. De ene keer zingen de meisjes, de andere keer de jongens en dan weer met zijn allen samen. Vroeger vond ik dat niet kunnen omdat gregoriaans per definitie monodische (eenstemmige) muziek is. Het koor van Hongarije heeft me echter verzoend met het zingen in octaven.
|
Zaterdag, Avondconcert
De Choristers of the Westminster Cathedral Choir zetten de avond in met Mariagezangen. Schrille kinderstemmen die een schabouwelijk gregoriaans zingen en hun polyfonische stukken (o.a. Palestrina) zo hard van de daken schreeuwen dat ze het zeker  tot in Poperinge moeten gehoord hebben. Om gauw te vergeten. Hartkeriana en de Schola Sanctae Sunnivae brachten metten en officiegezangen voor het feest van O.L.V. Geboorte uit het Hartkerhandschrift.
Vox Clamantis ten slotte verraste aangenaam met religieus werk van de Estse componist Arvo Pärt, geïnspireerd op gregoriaanse muziek. Een boeiende ontdekkingstocht langs dissonanten die onverwacht weer overgaan in de heerlijkste harmonieën.
Zondag, Feestelijke Hoogmis
 De traditionele hoogmis op zondag werd opgeluisterd de Schola Gregoriana Gaudete van Venezuela, de krijsende Engelse Choristers, maar vooral ook door de Ad Hoc Schola Festival 2009. Dit gelegenheidskoor bestaat uit een zestigtal zangers uit tal van Vlaamse koren onder leiding van Frans Mariman. Hoewel ze slechts een drietal gezamenlijke repetities beleefden, slaagden ze erin een mooie homogene klank voort te brengen en toch ook de tekst in de verf te zetten. Gregoriaans zoals het hoort.
Zondag, Vierde Auditie 'Imitatio Christi'
De Schola Jubilate en Cantate Herenschola uit Hongarije o.l.v. Ferenc Sapszon jr. bracht gezangen over de apostel Andreas. Dit is echt een geroutineerd en goed geleid koor. Het brengt de tekst mooi en duidelijk (op die in onze oren lelijk klinkende Hongaarse 'è' na misschien) en zingt zeer homogeen, ondanks het grote aantal mannelijke en vrouwelijke zangers. Soms zingen ze samen, soms alleen de vrouwen of alleen de mannen, maar altijd zeer genuanceerd en lichtvoetig. Je moet van hen geen spektakel verwachten, maar ze doen gewoon wat ze moeten doen om goed gregoriaans te brengen. Dit is een van de topkoren in Europa en ze bewijzen dat ook jonge mensen bereid zijn om gregoriaans te leren en te zingen. Ze kregen dan ook terecht een langdurig daverend applaus.
Wat een verschil met het volgende koor. The Choristers of the Westminster Cathedral Choir o.l.v. Martin Baker martelden met hun onbehouwen gregoriaans de maagd en martelares Caecilia nog maar eens. Alle noten klinken even lang, zonder enige nuance. Je kunt er evengoed een metronoom naast zetten. Het lijkt wel of ze zingen vanuit de Pustet-editie, het zangboek uit 1871 waarin alleen maar dikke zwarte noten stonden die van de subtiliteit van het gregoriaans niets meer heel liet. Dit koor heeft duidelijk 120 jaar ontwikkeling van het gregoriaans gemist en kan hier dus ook niets komen doen.
Maar niet getreurd. Een waar plezier was het om nog eens te luisteren naar de Choralschola des Institutes für Kirchenmusik und Orgel der Kunstuniversität Graz o.l.v. Adrija Cepaité en Antanina Kalechyts. De meisjes brachten gregoriaanse gezangen voor het feest van de heilige Barbara, maagd en martelares en ze deden dat met zoveel schwung, zo krachtig, zo vlot en gevarieerd dat ik ze zonder meer het topkoor van deze editie durf te noemen (samen met Venezuela misschien). De zangeressen zijn stuk voor stuk ook prachtige solisten, die weten wat ze zingen en oog hebben voor de geringste subtiliteiten van de semiologie. Hun melismen klateren als een bergbeekje. Elke wending, elke variatie is verantwoord. Bovendien straalt de vreugde van hen af. Welk koor doet hen na?
Het laatste koor dat tijdens dit festival werd voorgesteld was Psallentes uit Vlaanderen o.l.v. Hendrik Vanden Abeele. Hen was de heilige Lambertus toegewezen. Dit koor, bestaande uit vijf professionele zangers, bracht een prachtig uitgevoerd programma geïnspireerd op de Gesti Sancti Lamberti van de Luikse bisschop Stephanus die rond 900 leefde. Vooral hun drie lectio's klonken verbluffend, niet in het minst vanwege de prachtige stem van de koorleider. De andere leden produceerden ondertussen een gezoemde, meerstemmige bourdon. Dat was ongetwijfeld heel mooie muziek, maar de vraag is wel wat dit nog met gregoriaans te maken had. Ik had deze uitvoering liever in een avondconcert gezien dan in een auditie.
|
Zondag, Feestelijke Slotvesper en zegen
Traditiegetrouw eindigt het festival met een liturgische plechtigheid, dit keer de feestelijke Vespers door alle koren aanwezige koren unisono. Het is altijd een prachtig moment als je de hele kerk de triomfantelijke Karolingische acclamaties hoort zingen: Christus vincit, Christus regnat, Christus imperat!.
De recepties
 Watou is berucht voor zijn recepties. Vrijwel elke festivaldag wordt afgesloten met een receptie, om beurten verzorgd door een van de vele brouwerijen in de streek. Alle deelnemers aan het festival, zowel de bezoekers als de koren zelf, verbroederen dan op de Kleine Markt met een glas Hommel, Kerelsbier of een Sint-Bernardus in de hand. Het weer was het festival dit jaar goed gezind met vrijwel alle dagen zon en warme temperaturen. Alleen de zaterdagreceptie is letterlijk in het water gevallen. Na een hele dag zon begon het ineens te druppelen, waardoor het een receptie onder de paraplu werd.  Dat kon de pret niet drukken en de leden van de Schola Hungarica – die toen op het punt stonden de 20 uur durende busreis naar huis aan te vatten – namen vrolijk afscheid met een aantal volksliederen en bijbehorende dansjes. tot spijt van wie de regen niet wilde trotseren.
De slotreceptie op zondagavond mocht wel van schitterend weer genieten. De dorstigen stroomden van alle kanten toe. Je zag Hongaarse meisjes verbroederen met Venezolaanse macho's, jongeren met ouderen, zangers met luisteraars, professoren met absolute beginners.
En daarmee is het festival alweer afgelopen. Iedereen neemt afscheid van iedereen, want door het samen beleven van drie, vier, vijf dagen gregoriaans zijn nieuwe vriendschappen ontstaan, oude weer aangehaald, afspraken gemaakt en plannen ontvouwd. Tijdens de negen dagen van het festival bezochten zo'n achtduizend mensen de audities, de concerten of de liturgische diensten. Dat zijn er zo'n duizend meer dan in 2006. Afspraak in 2012?
Dankjewel
Al dat moois hadden we alweer te danken aan een heleboel mensen voor en achter de schermen.
 
- Dank aan Bernard Deheegher en Martine en hun kinderen Benoît en Bénédicte, die van de tijd tussen twee festivals gebruik hebben gemaakt om een puberscheut te krijgen. Zonder hen zou er gewoon geen festival geweest zijn;
- Dank aan artistiek directeur professor Franz Karl Prassl voor het samenstellen van het programma;
- Dank aan pater Gereon van Boesschoten die het hele festival met radde tong aan elkaar praatte en intussen alweer een paar talen meer spreekt;
- Dank aan Ger Steeghs, de onvermoeibare notenvreter van de Schola van het Wardinstituut die de vele zangboekjes samenstelde en aan Frans Mariman die de Latijnse teksten vertaalde;
- Dank aan de vele tientallen opbouwers, afbrekers, plaatsaanwijzers, chauffeurs, koorbegeleiders, koks, elektriciens, geluidstechnici, brouwers, bouwers, sjouwers, ach in één woord: alle mensen van Watou die dit festival mee mogelijk maakten.
- Dank aan de onvermoeibare ploeg van het Centrum Gregoriaans die van hun gregoriaansminnende hart een steen moesten maken en in hun châletje tegenover de kerk cd's en boeken verkochten om hun gregoriaanse opleiding in Drongen mee te financieren in plaats van zelf naar al dit moois te gaan luisteren.
- Dank ten slotte ook aan de velen met wie ik van gedachten wisselde over de uitvoeringen tijdens dit festival en wier mening ik zonder twijfel hier en daar in mijn verslag heb binnengesmokkeld. Ik denk vooral aan Myriam, Kris, Mia, Vera, Erna, Leslie, Frans, Chris, Werner, Jef, Bart, Michel, Marie-José, Louis, Gereon en nog vele anderen die ik nu vergeet.
Willy Schuyesmans
(Reacties zijn welkom op willy@schuyesmans.be)
Op YouTube zijn enkele filmpjes te zien. Klik op de links:
|
|
