| |
Zangersdag Centrum Gregoriaans in Sint-Andriesabdij Zevenkerke - 13 september 2003
 De eerste zangersdag van het nieuwe seizoen is voor het Centrum Gregoriaans alvast een succes geworden. Niet minder dan 22 cursisten kwamen zich een hele zaterdag lang in het prachtige kader van de hoeve van de Sint-Andriesabdij Zevenkerke bij Brugge verdiepen in de begrafenisliturgie en haar gezangen.
Lesgever Frans Mariman wijdde de zangers in de oude liturgieën van het Romeins-Gallicaans begrafenisritueel in en toonde aan de hand van de zangboeken en handschriften aan hoe de liturgie geëvolueerd was sinds de eerste eeuwen van het christendom vanaf de oudste Romeinse vormen van de dodenliturgie tot na de liturgische eenmaking onder de Karolingers.
 Terwijl nu nog hooguit een liturgisch afkooksel is overgebleven tijdens een uitvaartdienst, omvatte de oude dodenliturgie veel meer.
Het begon met de voorbereiding tot de dood, waarbij het Viaticum (de laatste communie met brood en wijn) aan de stervende werd toegediend, het lijdensverhaal aan zijn sterfbed werd voorgelezen en boetegebeden werden uitgesproken. Tijdens het sterven zongen de omstaanders het Subvenite, dat prachtige gezang dat zelfs tot vandaag bewaard is in de absoute.
Daarna werd het lichaam gewassen en gekleed in het huis van de afgestorvene en ook dat ging gepaard met gezangen en gebeden. In processie trok de lijkstoet onder het zingen van antifonen met psalmverzen naar de grafkerk waar een gebedsdienst - oorspronkelijk evenwel zonder misviering - werd gehouden.
Ten slotte werd het lichaam ter aarde besteld onder het zingen van de antifoon Aperite mihi portas met de psalm Confitemini (Ps. 117).
In de verschillende tradities wordt hier en daar wel eens een gezang verschoven of een liturgisch gebaar anders ingevuld, maar in grote lijnen zag de oorspronkelijke liturgie er toch overal vrij gelijk uit. In de abdijen had men vaak wel enigszins afwijkende rituelen.
De zangers in Zevenkerke hebben er uitgebreid kennis mee gemaakt en waren bovendien in de gelegenheid een aantal van die vaak vergeten gezangen weer uit te voeren onder de strenge leiding van Frans Mariman die, zoals geweten, niet vlug tevreden is met het resultaat.
Maar de voldoening achteraf bij de zangers was des te groter toen ze beseften dat ze toch alweer een flink stuk gevorderd waren in de uitvoeringspraktijk van de gregoriaanse zang en - eerst en vooral, zou Frans zeggen - van de tekst.
De volgende zangersdag voor oud-cursisten van het Centrum Gregoriaans vindt plaats op zaterdag 6 december in de Abdij van Affligem.
Info: Centrum gregoriaans, tel. 015/24.13.63. E-mail: cursist.gregoriaans@pandora.be
Willy Schuyesmans
|
