| |
Cursus gregoriaans met David Eben
Rânes (Normandie), 21-27 juli 2003
De muziekwereld heeft zo zijn eigen geruchten en mythes, zijn eigen karikaturen en clichés. Zangers - én dirigenten - zouden ijdeltuiten vol capsones en hebbelijkheden zijn. Van zangers - iets minder van dirigenten - wordt ook gefluisterd dat ze niet bijzonder intelligent zouden zijn. ('De kip met de gouden eieren' wordt dan nogal snel 'de zanger met de gouden strot'.) Ten slotte worden musicologen - en sómmige dirigenten - wel eens voor mislukte musici gescholden, droogstoppels die de theorie wel kennen, maar hopeloze klungelaars blijken als ze muziek moeten maken.
Gelukkig voor alle genoemden is de realiteit enigszins anders. Zoals steeds is een tegenvoorbeeld het beste bewijs. Nemen we bv. David Eben, zanger en dirigent van de Schola Gregoriana Pragensis, assistent aan de universiteit van Praag, sinds juni 2003 doctor in de muziekwetenschap. Hij is dus zanger, dirigent én musicoloog, maar tegelijkertijd bescheiden, professioneel, muzikaal, geleerd en geduldig. Hij beweegt zich met groot gemak doorheen het gregoriaanse repertoire en past zich wonderwel aan aan het niveau van de cursisten, of hij nu met beginners of met professionele musici te maken heeft.
Die verschillende niveaus waren, net als de vorige jaren, ook in de uitgave 2003 in Rânes vertegenwoordigd. Ondanks de verschillen werd een goed zangniveau bereikt. Geduldig kneedde David Eben de samenklank van de groep, met een behoorlijk homogene koorklank als resultaat. Voor wie van statistieken houdt: de groep telde 24 deelnemers, 17 dames en 7 heren. Voor wie van nog méér statistieken houdt: ons landje was met maar liefst 7 deelnemers goed vertegenwoordigd! Voor de fijnproevers: dit is 34,28%. Voor de muggezifters: er waren 2 Nederlands- en 5 Franstaligen (maar eigenlijk was iedereen minstens een beetje tweetalig).
Op het programma stonden fragmenten uit de requiemmis, aangevuld met een aantal uittreksels uit de paas- en pinksterliturgie. Stukken uit het klassieke repertoire (o.a. het Exsultet uit de paasvigilie, de sequens Veni sancte Spiritus, de prachtige Communio Factus est repente) werden aangevuld met een klein aantal polyfone werken: een cantio en een 14de-eeuws motet uit het Boheemse repertoire, waarin Eben zeer goed thuis is.
Tradities zijn er om in ere gehouden te worden, en dus werd ook deze keer dagelijks een stuk uit het monastieke officie gezongen; dit jaar waren de Vespers ter ere van Maria aan de beurt. Als locatie werd hiervoor elke avond één van de vele oude Normandische kerkjes uitgekozen.
Maar het is niet omdat er tradities zijn, dat er nooit iets aan de cursus verandert. Anders dan vorig jaar was er niet de dagelijkse portie koordirectie. Deze aanvulling werd beperkt tot drie sessies. Als de aanwezige koordirigenten deze wijziging al betreurden, hebben ze het in elk geval niet laten merken. Wellicht boden de uitstappen in de mooie omgeving en de goede sfeer in de groep hun voldoende compensatie... Twee van deze namiddag-uitstappen waren ook muzikaal ingevuld. Er was een mini-recital op het Cavaillé Coll-orgel in de kathedraal van Sées, verzorgd door François, een medecursist. Ook bezochten we de sobere Benedictinessen-abdij van Argentan, waar we de ingetogen vesper bijwoonden.
Het slotconcert op zaterdagavond vormde de kroon op het werk, en dankzij de locatie waanden we ons haast weer in de middeleeuwen. Het concert vond plaats in de prachtige Notre Dame sur l'Eau in Domfront, een romaans kerkje uit de elfde eeuw. Klein maar sfeervol, voorzien met een goede akoestiek, en tot de nok gevuld! Tot slot werd op zondag in Rânes de mis opgeluisterd, waarna het alweer tijd was voor het afscheidsmaal.
Naar verluidt zouden geruchten en mythen steeds een kern van waarheid bevatten; waar rook is, is vuur, zegt men. Maar ijdeltuiten? Capsones? Droogstoppels? Dan vormde het muziekleven tijdens onze cursusweek toch een uitzondering: het was een stage waar intelligent, sympathiek en uitbundig werd geleefd en gemusiceerd. Bevestigt de uitzondering de regel? Wie weet. In elk geval was dít een uitzondering die er zijn mocht.
Ook in 2004 wordt de cursus weer georganiseerd, wellicht in dezelfde periode (eind juli). Alle inlichtingen bij Françoise Pétron, fpetron@clubinternet.fr.
Pieter Mannaerts
|